نشانی: خیابان انقلاب، ابتدای خیابان شریعتی نرسیده به خیابان حقوقی بن بست فولادوند پلاک 8

مراسم نکوداشت استاد کیخسرو خروش عصر روز چهارشنبه ششم شهریور 1398 در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم حجج اسلام اشراقی و شاهمرادی به نمایندگی از آیت الله حاج سیّد حسن خمینی، دکتر احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان و جمع کثیری از استادان و هنرمندان و هنرجویان شرکت داشتند. نخستین سخنران این مراسم باشکوه دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران بود که خطابه زیر را ایراد نمود:

بـه نـام آفرینندۀ زیبایی­ها

می­کند دل را غبار درد تعلیم خروش                طوطی مینای ما آیینه داند سنگ را

با سلام، خدمت یکایک شما مهمانان محترم خوشامد عرض می ­کنم و مفتخرم با نکوداشتی دیگر از سلسله نکوداشت ­های موزه خوشنویسی ایران میزبان شما بزرگوارنیم.

   بی­شک فرهنگ دیرپای ایران وامدار فرزندان خلّاق و باذوق این سرزمین است. بویژه هنرمندانی که در طول تاریخ شگفتی­های زیادی آفریدند و هنرشان در همه ابعاد زندگی ایرانیان از جامه­های بزم و رزم، ظروف و ابزار و ادوات، فرش و گلیم و معماری اثرگذار بوده است. در این میان خوشنویسان و نقّاشان که به روشنی و شیرینی عواطف و احساسات، سور و سوگ و نیز آمال و امیال ما ایرانیان را ثبت کردند و به بهترین وجه پیش چشم آورده­اند، جایگاه ویژه­ای دارند. ایران و ایرانی همیشه وامدار هنرمندان خویش است و وظیفه خود می­داند که آنان را قدر نُماید و بر صدر نشاند.

   با همین انگیزه امروز برای نکوداشت یکی از هنرمندان بلندآوازۀ این سرزمین گردآمده ­ایم، خسرو قلم و قلمو، شهسوار بوم و بیاض، کمال هنر استاد کیخسرو خروش. استاد کیخسرو خروش چهره ماندگار و آشنای هنر این سرزمین است. هنرمندی نجیب و محجوب که چون خورشید در آسمان هنر این سرزمین می­درخشد. از بزرگی چون او جز این چه سزد که با همه جوشش درون ظاهری آرام و آرامش­بخش دارد. بیتی از بیدل دهلوی گویای روحیّۀ حسّاس و ظاهر آرام این هنرمند بزرگ است:

خروش اهل حیا پرده­دار خاموشی است    صدای کاسۀ چشم است پیچ و تاب نظر

کسانی که سال­ها با زندگی و آثار استاد خروش آشنایی داشته­­اند، به بهترین وجه مَحامد او و ویژگی­­های آثارش را برخواهند شمرد و مرا سودای سخن در این باره نیست.

گر همه طوفان کنم موجم خروش­آهنگ نیست     بـحـرم امّـا در لــب سـاحـل زبـان دزدیـده­ام

   همین جمعیّت کثیر و حضور پرشور گویای همه چیز دربارۀ بزرگی مقام و منش استاد خروش است. تنها به ذکر این نکته بسنده می­کنم که برگزاری نکوداشت استادی ذوفنون که هم در خوشنویسی و هم در نقّاشی از سرآمدان روزگار و مایۀ مباهات ماست، کاری دقیق و ظریف و نیازمند برنامه ­ریزی بیشتر و دقیق­تر بود و از استاد خروش و خانواده محترمشان و شاگردان و ارادتمندان حضرتشانبه ویژه جناب آقای مهندس رضا امینیان و استاد عصّارنژاد بسیار سپاسگزارم که این فرصت را به ما دادند و از هیچگونه همدلی و همکاری برای برگزاری هرچه باشکوه­ترِ این مراسم دریغ نکردند. از همه این عزیزان سپاسگزاری می­کنم.

   در اینجا همچون همیشه از مدیر عامل محترم، مدیران و معاونان سازمان زیباسازی شهر تهران و همۀ همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی و اعضای محترم شورای تخصّصی موزه تشکّر می­کنم که همانند نکوداشت­های قبلی، در برگزاری این مراسم نیز با ما همدل و همراه بودند.

همچنین از یکایک شما مهمانان عالی مقام و هنرمند و هنردوست که رونق­ افزای این مجلس عالی شده­اید، سپاسگزاری می­کنم؛ استادان پیشکسوت و صاحب ­نام، استادان محترم انجمن خوشنویسان ایران، مرکز کتابت و تعلیم ایران، کانون ترویج خوشنویسی معاصر ایران و نیز عزیزانی که از شهرهای دور و نزدیک تشریف فرما شده­اند و با اهدای گل و هدیه و نصب برنوشته به حضرت استاد اظهار ارادت و مودّت کرده­اند.

   برای استاد خروش عزیز و همگی شما آرزوی تندرستی و موفّقیت دارم و سخن را با غزلی از خواجۀ شیراز به پایان می­برم که نتیجۀ تفألم به مناسبت این روز فرخنده است و گویی روح بلند خواجه حافظ برای کتابت بی­نظیر دیوان خود بدین وسیله و واسطه از استاد کیخسرو خروش قدردانی کرده است:

هـزار شکـر کـه دیـدم به کـام خویشت باز                             ز روی صـدق و صـفـا گشته بـا دلم دمساز

رونــدگـان طــریـقــت ره بـلا سـپـرنــد                 رفیـق عشـق چـه غـم دارد از نشیب و فراز

غـم حبـیب نهـان به ز گفـت و گوی رقیب                  کـه نیست سیـنۀ اربـابِ کیـنه مـحـرمِ راز

اگرچه حُسن تو از عشق غیر مستغنی است                            مـن آن نیـم کـه از ایـن عشق بازی آیم باز

چـه گـویمت که ز سـوز درون چه می بینم                 ز اشـک پـرس حـکایـت کـه مـن نیم غمّاز

چـه فـتـنه بـود کـه مشّاطـۀ قضا انگیـخت                 کـه کـرد نـرگس مستش سیـه به سرمۀ ناز

بدین سپاس­که مجلس منوّر است به دوست                  گـرت چـو شمع جفـایی رسـد بسوز و بساز

غرض کرشمۀ حسن­است ورنه حاجت نیست                 جـمـالِ دولـت محـمـود را بـه لـطـف ایـاز

غـزل ســرایـی نـاهـیـد صـرفـه ای نـبـرد                 در آن مـقــام کــه حــافــظ بــرآورد آواز

روز و روزگارتان خوش باد.

   سخران بعدی این مراسم دکتر حبیب ­الله صادقی از نقّاشان صاحب نام معاصر بود که طّی سخنانی اظهار داشت: من نقاش هستم و می‌توانم در رابطه با تجربه‌ ها و آموخته‌ های خودم از نظرات یا آثار زیبای استاد خروش و دیگر اساتید در دانشکده هنرهای زیبا یاد کنم. ... سال ۵۵ تا ۵۷ نگاه جامعه به فرآیند هنر اجتماعی در حال شکل­ گیری بود. هنر اجتماعی از اتّفاق‌های سیاسی، شکل­ گیری نهضت‌ها و جریانات سیاسی مختلف در جریان روشنفکری، نشأت گرفت. وی افزود: وجود هنر خوشنویسی امروز به واسطه اساتیدی مانند استاد «کیخسرو خروش» مدیون است.‌ اگر کتابت قرآن کریم یا دستخط‌هایی که تجلّی یا تلقی هنرمندان خوشنویس ماست، نبود، نمی‌توانستیم در نهضت ترجمه، مقابل اتّفاق‌هایی که عثمانی‌ها و مجموعه کشورهای عربی برای ترجمه‌ای که خودشان برای دین داشتند، بایستیم.

   دکتر صادقی تصریح کرد: استاد خروش کتاب‌های زیادی را به کتابت درآورده‌اند که لیلی و مجنون، شیرین و فرهاد، مجموعه شعر حضرت حافظ و رباعیات عمرخیام از جمله این آثار هستند. ... ضلع ویژه هنر انسان متعالی و تعالی خواه یعنی استاد خروش این است که به جامعه با آرامش، صبوری، متانت و لطف توجه می‌کند و همه دانش و تجربه‌های تصویری که از مردان نیکی مانند استاد کمال الملک آموخته‌ را صادقانه و عاشقانه در فرایند هنر اجتماعی در چهره نقاشی با شکلی زیبا، جامع و بلند منظر روایت می‌کند. ... چند پرتره زیبا از حضرت امام (ره)، مقام معظم رهبری و شهید چمران از آثار مهم و ارزشمند استاد خروش است.‌ اصرار دارم تا جلوه‌های معنایی و تکنیکی استاد خروش مورد توجه قرار بگیرد. ... از سازمان زیباسازی شهر تهران برای افتتاح موزه خوشنویسی ایران تشکر می‌کنم. این موزه جایی شد تا آثار اساتید بزرگ کشور در آن جای بگیرد. هنرمندان خوشنویسی توانستند با درخشش، توانمندی و صبوری هنر والای ایران را در غرب آسیا و در جهان معاصر اعتلا بخشند و هنر آیین مهر و مردمان ایران قبل از اسلام را به شکلی زیبا روایت کنند. استاد خروش در مجموعه کارهای خود شعرهایی را انتخاب کرده که از نظر فرم و ترکیب بندی فوق العاده است و امیدوارم یک نمایشگاه تخصصی از مجموعه تلاش‌های استاد خروش برگزار شود.

سخنران بعدی مراسم استاد عنایت الله نوری با بیان اینکه من از بُعد معرفت انسانی به استاد خروش نگاه می‌کنم، افزود: استاد خروش جامع الاطراف، یک خوشنویس در حد عالی، نقاش، سنگ و رنگ شناس و تنها کسی است که ده‌ها رنگ گیاهی را برای کشیدن آثارش به کار می‌برد. یکی از فضایل برجسته شخصیتی استاد خروش این است که هیچگاه سنگ به دست وجدانش نداد که به شیشه دل آدم‌ها بزند.

وی با اشاره به اینکه باید به خط سلام کرد، گفت: خط تنها پدیده هنری است که این شرافت را پیدا کرده تا بر پرده خانه خدا بنشیند و هیچ هنر دیگری این شرافت را ندارد. استاد نوری با بیان اینکه ما اساتید خیلی زیادی در ایران داریم که این پدیده زیبا را خلق می‌کنند؛ امّا باید گفت استاد خروش مربیان بسیار خوبی داشته که بزرگترین مربی استاد خروش ذات خودش بوده است. ... استاد خروش توانسته با سپاه عشق کشور وجودش را فتح و نفرت، خشم، حسادت، عناد، بدبینی و بدخواهی را از وجودش بیرون کند. به همین دلیل انسانی دوست داشتنی است و به همین دلیل خط‌هایی که کار کرده عاشقانه است. ... استاد خروش برگی از هنر تاریخ ایران است که همیشه خواهد ماند. اخلاق استاد خروش مانند حریر نرم است و هیچگاه حرفی به تندی نزده است و به عنوان یک ایرانی افتخار می‌کنم که هموطن استاد خروش هستم. آرزو دارم سرمایه گذاران به جای ساخت برج و ساختمان روی کار هنرمندان برجسته و ماندگاری مانند استاد خروش سرمایه‌گذاری کنند تا فرهنگ کشورمان را به همه دنیا نشان دهیم.

   استاد نوری اضافه کرد: معتقدم اگر هنرمندان ایرانی بتوانند آثارشان را به دنیا نشان دهند در همه مقاطع هنری رتبه‌های برتر را خواهند داشت. باید قدر هنرمندان این مملکت را بدانیم. ۴۰۰ سال پیش شاه عباس برای اینکه رضا عباسی نقّاشی کند، چراغ نگه می‌داشت. هنرمندان دیدگاه‌های زیبا، مختلف و عاشقانه برای ما خلق می‌کنند تا ما در این خستگی روزگار با چشمانمان به گردش این آثار برویم.

پس از سخنرانی استاد نوری، حجت الاسلام و المسلمین شاهمرادی به نمایندگی از آیت الله حاج سید حسن خمینی نوه حضرت امام (ره) پیام ایشان را در پاسداشت مقام استاد خروش خواندند.

دکتر احمد مسجدجامعی سخنران بعدی این مراسم بود که در تجلیل از جایگاه هنری استاد خروش اظهار داشت: استاد خروش استاد خوشنویسی و نقّاشی است و همیشه سعی بر حفظ حریم هنرها داشته است. تقریبا ما در سنت و فرهنگمان کمتر شخصیتی را داریم که با حوزه های نقاشی و خوشنویسی آشنایی داشته و آنها را درهم نیامیخته باشد. وی با بیان اینکه کشورهایی که با ایران رابطه خوبی ندارند، به هنر ایران احترام می گذارند، ادامه داد: هنر باعث سرافرازی ایرانیان است و همه را وادار به تعظیم در برابر عظمت مردم این کشور می کند. ... استاد خروش نماد فرهیختگی ایرانیان است. کسانی که خط و خوشنویسی را می شناسند، می دانند که اساتیدی مانند این استاد بزرگ هنرخوشنویسی را به مردم ایران و جهان معرفی کردند. ... نکته دیگر این است که استاد میراث‌دار هنر کهن ایرانیان است و هم در کتاب آرایی از ارزش های ویژه ای بهره برده اند. نقاشی و خط همیشه با هم عجین بوده اند، اما استاد هیچگاه خط و نقاشی را با هم نیامیختند.

استاد عباس شیخ خانی دیگر هنرمند حاضر در مراسم سخنران بعدی بود. او اظهار داشت: کتابت اوج دلدادگی است. کتابت آهستگی است. کتابت هویت است. کتابت نور الهی است. پس کتابت ستون بزرگی است. استاد خروش بزرگی است که کتابت می‌کند. استاد خروش هنرمندی بودند که در دو حوزه هنر به مقام والایی رسیدند، البته استاد خروش کم حرف هستند، ولی کارشان گویاترین زبان است.

   سپس استاد احمد عبدالرضایی استاد خوشنویسی و عضو شورای تخصصی موزه خوشنویسی ایران از مهمانان این مراسم تشکّر کرد. وی افزود: من دیوان ‌های حافظ بسیاری را ارزیابی کردم، ولی همانند دیوانی که استاد خروش نوشتند، ندیدم. وی سپس شعری را که برای استاد خروش سروده بود، قرائت کرد.

در این مراسم پنج تن از هنرمندان به اجرای موسیقی زنده پرداختند و کلیپ هایی از زندگی و آثار استاد خروش و سخنان دیگر استادان دربارۀ او پخش شد. پایان بخش مراسم رونمایی از دو اثر نقّاشی (خودنگاره) و خوشنویسی (سوره حمد) و پرتره عکّاسی استاد اثر هنرمند صاحب نام مهرداد اسکویی و نیز اهدای هدایای سازمان زیباسازی شهر تهران بود. در همین مراسم لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار تهران به استاد خروش تقدیم شد. متن لوح تقدیر شهردار تهران به شرح زیر بود:

هوالجمیل

علم و هنردو بال پرواز فرهنگ­ها درآسمان تمدّن بشری اند و ملاک و معیار زایایی و بالندگی ذوق و اندیشه ملّت­ها به شمار می­آیند. هنرمندان کشور دیرپای و دیرمان ایران به دیدگان تیزبین و دستان توانا بسی جلوه­گری­ها و شیرین­کاری­ها کرده­اند و بدین بدیع­نگاری و حسن­آفرینی همیشه و هماره مورد تحسین و تعظیم اهل عالم­ بوده­اند. این بزرگان با خلق آثار ماندگار بر رونق و شکوه هنر ایران افزوده­اند و سهمی بسزا و انکارنشدنی در اعتلای هنر جهان داشته­اند. ایران اسلامی مفتخر به وجود این هنرمندان خلّاق و بی­بدیل است.

جناب استاد کیخسرو خروش

این لوح به پاس چندین دهه آفرینش هنری در عرصۀ خوشنویسی و نگارگری و اعتلای هنر ایران به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان پاینده باد.

                                                                                     پیروز حناچی

                                                         شهردار تهران

منتشرشده در اخبار موزه

نکوداشت استاد علی راهجیری عصر روز 14 مرداد 1398 مقارن با سالروز صدور فرمان مشروطیت در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، دکتر محمّد سالاری رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی، استاد عبّاس اخوین، استاد محمّدحسین عطّارچیان، استاد علی اشرف صندوق آبادی قائم مقام انجمن خوشنویسان ایران، دکتر محمّدحسین ساکت نماینده وزارت ارشاد در انجمن خوشنویسان ایران و جمع کثیری از استادان و هنرجویان خوشنویسی و علاقه مندان و ارادتمندان استاد راهجیری شرکت داشتند. در ابتدای این مراسم دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزۀ خوشنویسی ایران سخنان زیر را ایراد نمود:

بـه نـام خـداوند لوح و قلم                 به مایسطرون برده رنگ عدم

با عرض سلام، حضور یکایک شما مهمانان محترم را گرامی می­دارم. این بار در خجسته سالروز صدور فرمان مشروطیت و در مراسم نکوداشت یکی دیگر از استاد پیشکسوت خوشنویسی افتخار میزبانی شما را داریم.

   انقلاب مشروطۀ ایران که حاصل مجاهدت­ ها و جان­فشانی ­های پدران نیک­نام و نیکخواه ماست، تنها یک تغییر سیاسی و صرفاً تابانندۀ نور آزادی و حاکمیت قانون بر ظلمت­ کدۀ کشوری استبدادزده نبود. این انقلاب شکوهمند بر همۀ ارکان و شئون زندگی ما ایرانیان از ادبیّات و هنر گرفته تا هویّت ملّی و فرهنگ جامعه اثرگذار بود. به رسمیت شناخته شدن حقوق انسانی و شهروندی و آموزش و پرورش عمومی که از جمله مهمترین دستاوردهای انقلاب مشروطه بود، ذوق و استعداد هزاران بلکه هزاران هزار مرد و زن ایرانی را شکوفا کرد و فارغ از وابستگی آنان به طبقات مختلف جامعه، به آنان فرصت عرض اندام و اظهار وجود داد. به سائقه و بارقۀ این فرصت تاریخی دهها هنرمند بزرگ پا به میدان نهادند و بالیدند و آثار ماندگاری در شعر، داستان، تئاتر، نقّاشی، خوشنویسی، سینما و سایر هنرها خلق کردند.

   یکی از هنرمندانی که در بستر این تغییر شگرف در یکی از پایگاه­ های مهم مشروطه یعنی گیلان پا به عرصۀ وجود نهاد، بزرگ­ مردی است که امروز برای نکوداشت او گرد آمده­ایم؛ زبدة الکتّاب و عمدة المحقّقین جمال قلم استاد علی راهجیری است. قدر و منزلت و پایه و مایۀ این هنرمند نامدار و پیر وارسته بر هیچیک از حاضران این مجلس بشکوه پنهان نیست. همه می­دانند که این مرد بزرگ افتخار شاگردی چند تن از بزرگان ادبیّات و خوشنویسی را داشته، عمر خود را صرف تعلیم و تعلّم کرده، آثار متعدّدی در زمینۀ زندگی و آثار خوشنویسان نوشته، متون متعدّدی را کتابت کرده، زندگی درویشانه و زاهدانه­ای دارد، عمر را در قناعت و مناعت به سر برده و عشق و مهربانی ذاتی نسبت به همنوعان خود دارد. ولی کسب این همه محاسن و سجایا بدون همّت عالی و ممارست و ریاضت ممکن نمی­شود و برای هر کسی میسّر نیست.

نـه هر کـه چهـره برافروخت دلبری داند            نه هـر که آیـنـه سـازد سکـنـدری داند

نه هرکه طرف کله کج نهاد و تند نشست           کــلاه داری و آیــیــن ســروری دانــد

   استاد راهجیری مصداق اتمّ حیات طیّبه در فرهنگ دینی ماست و جایگاه بلند هنری و اجتماعی او گواه این مدّعاست. از درگاه الهی برای این هنرمند تندرستی و طول عمر خواهانم.

در اینجا بر خود فرض می­دانم از مدیر عامل محترم، مدیران و معاونان سازمان زیباسازی شهر تهران و همۀ همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی سپاسگزاری کنم که اگر نبود حمایت و همدلی و همراهی این بزرگواران مراسمی از این دست در این برهه از زمان امکان پذیر نمی­شد.

همچنین از همه مهمانان گرامی که در این گرمای طاقت­فرسای قلب­الاسد در این محفل انس و مهربانی گرد آمده­اند تشکّر می­کنم. خاتمه سخنم بیتی از خواجۀ شیراز است:

قلم را آن زبان نبود که سرّ عشق گوید باز          ورای حدّ تقریر است شرح آرزومندی

پس از آن سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی شهر تهران در خصوص تاریخچه موزه خوشنویسی ایران و فعّالیت های انجام شده پرداخت و اظهار امیدواری کرد با همکاری و همراهی جامعه خوشنویسی روز به روز بر رونق موزه افزوده شود و فعّالیت های آن استمرار یابد.

   سخنران بعدی این مراسم استاد کاوه تیموری از پژوهشگران صاحب نام عرصۀ خوشنویسی بود که پس از قرائت شعری در ستایش استاد علی راهجیری، در سخنرانی مبسوطی به تببین جایگاه هنری این استاد پیشکسوت پرداخت. وی به تشریح ویژگی های هنری آثار کتابتی و اهمّیت تألیفات استاد علی راهجیری پرداخت و پاره ای از خصوصیات اخلاقی این استاد بزرگ خوشنویسی را برشمرد.

   سخنران بعدی این مراسم دکتر محمّد سالاری رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران بود. وی در سخنانی اظهار داشت: متأسّفانه رویکرد غالب ذی نفعان شهر اعمّ از مدیران و جامعه شهری مطالبه گری منافع شخصی به جای منفعت عمومی است. در گوشه و کنار این جامعه سرمایه‌هایی نظیر استاد راهجیری وجود دارند که همه دارایی‌شان را که عمر و هنرشان است، در راستای اعتلای تمدن ایران و ارتقا و بهبود کیفیت زندگی شهروندان و جامعه ایرانی صرف می‌کنند. وی ادامه داد: بررسی‌ها نشان دهنده این واقعیت است که شهرسازی و معماری ما که به نوعی تبلور باورهای عمومی‌ این جامعه است، وضعیت خوبی ندارد یعنی در حال تهی شدن از مفهوم و معنا در دهه‌های اخیر بوده‌ایم. سالاری تأکید کرد: علی رغم اینکه کشور ما در تاریخ خود خلق آثار هنری ارزشمندی را دارد اما زمانی که می‌خواهیم در دوران معاصر نشانی‌ از خلق آثار فاخر بگیریم، می‌بینیم که خیلی کمند و باید برای مثال زدن به صدها سال پیش رجوع کنیم. وی توضیح داد: در فضای امروز کشور، اینکه چنین افراد و اشخاصی با چنین جهان بینی که سرتاسر مبتنی بر تعالی، انسانیت، معرفت، عزّت و تکریم هم نوعان است و زندگی خودشان را وقف کرده و باعث هویت بخشی به جامعه ایرانی می‌شوند، جای سپاس و ستایش دارد.
سالاری افزود: متاسفانه باید گفت که در جامعه شهری ما، مأموریت‌های مدیریت شهری به ویژه شهرسازی و معماری بیشتر از اینکه تحت تاثیر جولانگری سرمایه‌های اجتماعی و هنری باشد، تحت تأثیر سوداگری سوداگران قرار گرفته است. ریشه آن در خود جامعه و به دلیل نبود رویکردها و نگاه‌های متعالی در تمامی ‌ابعاد زندگی است. بنابراین از این منظر نکوداشت چنین سرمایه‌هایی ضرورت دارد. رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران گفت: به عنوان نماینده مردم تهران از سازمان زیباسازی شهر تهران و متولیان این حوزه تشکّر می‌کنم. واقعیت این است که تهران مانند سایر کلان شهرهای ایران طی دهه‌های اخیر بیشتر به جای توجه به حوزه‌های مفهومی‌ و معنایی، معطوف به جامعه شهری شده که امتیاز مدیران آن با ایجاد پروژه‌های کالبدی و سخت افزاری اندازه‌گیری می‌شود که البته در خیلی از جاها انحراف پیدا کرده و از حوزه‌های نرم افزاری و معنایی فاصله گرفته است. وی اضافه کرد: از نظر صاحب نظران این حوزه، رسالت مدیران شهری علاوه بر حوزه‌های عمرانی که اجتناب ناپذیر است باید بیشتر معطوف به حوزه‌های نرم افزاری باشد. حوزه‌های نرم افزاری یعنی ایجاد چنین پاتوق‌هایی که ذی فنعان این حوزه‌ها بدون هیچ چشم داشتی و صرفاً برای تکریم به سرمایه‌های شهر و کشورشان و با انگیزه در آن حضور یافته و تعاملات اجتماعی برقرار می‌کنند.

   سخنران بعدی این مراسم استاد علی اشرف صندوق آبادی قائم مقام انجمن خوشنویسان ایران بود. وی طی سخنانی اظهار داشت: ارزش‌گذاری به داشته‌های فرهنگی و هنری قدردانی از فرهنگ و هنر و قدردانی از داشته‌های ارزشمند فرهنگی و هنر ماست. وی با بیان این مطلب افزود: ارزش‌گذاری به داشته‌های فرهنگی و هنری خودمان به ویژه بزرگانی که چندین دهه در عرصه فرهنگ و هنر چه در حوزه آموزش، چه در حوزه کتابت کتب فرهنگی و چه در تحقیق و پژوهش تلاش کرده‌ و تاثیرگذار بوده‌اند، قدردانی از فرهنگ و هنر و قدردانی از داشته‌های ارزشمند فرهنگی و هنر ماست. این ارزش‌گذاری به فرهنگ و هنر است نه به یک استاد. ... استاد راهجیری به دلیل همت، فرهیختگی، نقش و تأثیرگذاری در فرهنگ ماندگار است. نام و اثر میرعماد بعد از بیش از 400 سال هنوز ماندگار بوده و آثار او تازگی دارد. صندوق آبادی با اشاره به اینکه این تأثیرگذاری بزرگان است که در فرهنگ و هنر جاودانه هستند. استاد صندوق آبادی افزود: برای اشاعه فرهنگ و اینکه جوانان الگوهایشان را درست انتخاب کنند، باید الگوهای ‌مان را به درستی به جامعه معرفی کنیم.

     قائم مقام انجمن خوشنویسان ایران درباره برگزاری نکوداشت استادان در موزه خوشنویسی ایران گفت: این حرکت یک اقدام ارزشمند فرهنگی و یک رخداد بسیار خجسته در این حوزه است. جا دارد که از سازمان زیباسازی شهر تهران، موزه خوشنویسی و همه کسانی که در این راه گامی ‌برداشتند، قدردانی کنم و تأکید داشته باشم که بیشتر و بهتر این بزرگان را تکریم کنیم. چراکه این تکریم، تکریم هنر است. وی در توصیف استاد علی راهجیری اظهار کرد: استاد راهجیری شخصیت و استاد ممتاز چند وجهی است. ایشان یکی از خوشنویسان تراز اول و تأثیرگذار کشور هستند. وی در حوزه تحقیق و پژوهش هم یکی از بهترین‌ها بوده و تلاش شش دهه ای او در این زمینه بسیار موثر بوده است. در حوزه دانش و کارشناسی خوشنویسی و ادبیات به دلیل اشراف بالا، دارای شخصیت ممتازی‌ هستند. صندوق آبادی اضافه کرد: استاد راهجیری در حوزه ادبیات بسیار مسلّط هستند. در حوزه قلم، نثر بسیار سنگین و مختص به خودشان را دارند و در حوزه اخلاق یکی از با اخلاق‌ترین استادان معاصر ایران هستند که تواضع، فروتنی، درویش مسلکی، ساده زیستی، شجاعت و انصاف را توأمان دارند.

آخرین سخنران این مراسم استاد علی راهجیری بود که طی سخنانی از برگزارکنندگان این مراسم سازمان زیباسازی شهر تهران و موزه خوشنویسی ایران تشکّر کرد و با بیان خاطراتی از زندگی حرفه ای خود همگان را به رعایت تقوا اخلاق دعوت کرد.

      در این مراسم همچنین آقایان دانش خوشرو (خواننده)، عرفان مهران مهر (نوازنده ویلون)، حسین عابدی (نوازنده تنبک) به اجرای موسیقی زنده پرداختند و کلیپ هایی از زندگی و آثار استاد علی راهجیری و نظرات استادان درباره وی ساختۀ مستندساز توانا آقای علی بهادری پخش شد.

   در پایان این مراسم لوح تقدیر و هدایایی از سوی سازمان زیباسازی شهر تهران، انجمن خوشنویسان ایران و انجمن خوشنویسان تهران بزرگ به استاد راهجیری اهدا شد. از جملۀ هدایا لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار محترم تهران و پرتره عکّاسی اثر استاد مهرداد اسکویی و پرتره نقاشی اثر استاد محسن ناصریان بود. در لوح تقدیر شهردار تهران چنین آمده بود:

هوالجمیل

هنرمندان بزرگ مایۀ رشد و تعالی فرهنگ و تمدّن ملّت­ها محسوب می­شوند و روح مهربانی و زیبایی را در کالبد هویّت ملّی می­دمند. ایران اسلامی در طیّ صدها سال هنرمندان بسیاری را در دامان هنرپرور و مهرآفرین خود پرورده است. هنرمندانی که با خلق آثار ارزشمند حیرت­افزای چشم جهانیان شده­اند و عظمت و رازآمیزی فرهنگ دیرسال ایران را به رخ آنان کشیده­اند. بزرگان عرصۀ خوشنویسی نیز با خلق آثار چشم­نواز و بی­بدیل سهم بسزایی در معرّفی فرهنگ و تمدّن ایران و انتقال دانش بشری داشته­اند و بدین نادره­کاری سزاوار ستایش و تحسین­اند.

جناب استاد علی راهجیری

این لوح به پاس چندین دهه حضور مستمر در عرصۀ آموزش خوشنویسی و خلق آثار ماندگار پژوهشی به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان پاینده باد.

پیروز حناچی

شهردار تهران

منتشرشده در اخبار موزه

در این مراسم که عصر روز یکشنبه 10 تیر 1398 برگزار شد، جمع کثیری از استادان و هنرمندان و هنردوستان شرکت داشتند. در این مراسم دکتر احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، خانم دکتر حاجوی شهردار منطقه 7 تهران، دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران و جمعی از مدیران و معاونین شهرداری منطقه 7 و سازمان زیباسازی و استادان برجسته خوشنویسی، دکتر محمّدحسین ساکت نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در انجمن خوشنویسان ایران و جمعی از استادان و اعضای شورای راهبردی این انجمن حضور داشتند. مراسم پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز شد و در ابتدا دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران به عنوان میزبان مراسم، خطابه زیر ایراد نمود.

بسم­الله الرّحمن الرّحیم            هست کلید در گنج حکیم

پیش از هر چیز خدمت آقایان و بانوان هنرمند و هنردوست حاضر در جلسه خوشم می گویم و به سائقۀ میزبانی چند کلمه­ای مصدّع اوقات شریف می­شوم.

   هنر مایۀ پیوند انسان با زببایی­ها و زیبای کلّ است و در عالی­ترین درجۀ خود نسبتی با خداوند دارد و توفیق بندگان در آفرینش هنری هم بی­شک عنایت الهی است. استادان خوشنویس نیز همیشه از این عنایت خداوند لوح و قلم بهره­مند بوده­اند و از این رو به یاری ذوق و استعداد خداداد و همّت و ممارست خود قرن­هاست نی قلم را نیشکر ساخته و شهد و شکر به کام تماشائیان ریخته­اند. بر ذمّۀ ماست که این حُسن­آفرینان را قدر بدانیم و بر صدر نشانیم که شکرانه بهره­مندی از آفرینش­های هنری آنان است و وظیفه ماست که آنان را بیش از پیش به جامعه و بخصوص جوانان بشناسانیم که در این روزگار سخت بدان محتاج­اند و گرنه ساحت این بزرگان از هرگونه تعظیم و تکریم مبرّاست.

   و حمداً ثمّ حمداً ثمّ حمداً که بار دیگر سعادت با ما یار شد و توفیق یافتیم تا مراسم نکوداشت بزرگی دیگر از بزرگان ملک خط را در موزه خوشنویسی ایران برگزار کنیم. شیخ­الکتّاب روزگار ما، شورآفرین قلم استاد محمّد سلحشور که هفتاد سال از زندگی پربار خود را صرف کتابت متون ارزشمند فارسی و آفرینش قطعات زیبای هنری نمود. جمع خلق نیکو و خلّاقیت هنری از ایشان انسانی با خصایص ویژه و ارجمند ساخته است. کثرت آثار هنری گواه صادق برای همّت بلند و تلاش بسیار ایشان است. دیر زیاد این بزرگوار خداوند که آوازه­اش به سلم و صلح جهانگیر است و مصداق ستایش حضرت سنایی در حق خواجه محمّد نامی از بزرگان آن روزگار:

کلک و گفتار تو پیرایۀ فضل است و محل           لفظ و دیدار تو سرمایۀ سمع است و بصر

بشارت باد بر هنرمندان و هنردوستان که به یاری حق تعالی در نیمه دوم تیر ماه سال جاری نمایشگاه خوشنویسان پیشکسوت معاصر در همین موزه برگزار خواهد شد و ان شاء الله در ماه­های آتی هم نکوداشت بزرگانی دیگر از خطّۀ خط برگزار می­شود.

   از حضور یکایک شما مهمانان فرهنگ­دوست و هنرپرور حاضر سپاسگزارم و تشکّر ویژه خود را از مدیران و معاونان و همکاران شهرداری تهران و شهرداری­های مناطق، شهردار محترم منطقه 7 تهران، مدیرعامل محترم و معاون فرهنگی سازمان زیباسازی شهر تهران، شورای تخصّصی موزه خوشنویسی ایران و همه همکاران گرامی که در برگزاری هرچه بهتر این مراسم سهیم و شریک بودند، ابراز می­دارم و سخن را با بیتی از سلمان ساوجی به پایان می­برم:

ما چون قلم نخواهیم از دوست سرکشیدن       از دوست یک اشارت از ما به سر دویدن

   سپس استاد یدالله کابلی از استادان پیشکسوت خوشنویسی ایران به ایراد سخنرانی پرداخت. استاد کابلی سخنان خود را با بیان سابقه آشنایی خود با استاد سلحشور آغاز کرد و اظهار داشت: سال 1348 زمانی که یک محصّل دبیرستانی بودم در مسابقات قهرمانی دانش آموزی رامسر با استاد سلحشور آشنا شدم و حالا پنجاه سال است به عنوان شاگرد و همراه در کنار استاد سلحشور حضور دارم. وی ادامه داد: مقوله هنر در هر رشته‌ای ودیعه الهی محسوب می‌شود؛ به‌ویژه هنر خوشنویسی که هنری معنوی و معنایی بوده و نقش بسیار ارزشمندی در توسعه و تحکیم فرهنگ و تمدن ایران چه در گذشته و چه در عصر حاضر داشته است. استاد کابلی با اشاره به اهمیت برپایی موزه خوشنویسان ایران، افزود: این موزه‌ باعث فخر و مباهات و نشان دهنده دوران شکوهمند و تابناک این هنر است و نام ایران و ایرانی را در عرصه تمدن و فرهنگ جهان مطرح می‌کند. به گفتۀ این استاد برجسته خوشنویسی: اگر امروز در آیین نکوداشت می‌خواهیم از استاد سلحشور تقدیر کنیم باید بدانیم که می‌خواهیم از یکی از چهره‌های درخشان میراث دار این هنر تقدیر کنیم. بی تردید نام استاد محمّد سلحشور در طول هفتاد سالی که برای ترویج هنر خوشنویسی در انجمن خوشنویسان ایران حضور داشتند، برای ما به عنوان یک چهره ارزشمند و نامی‌ بلندآوازه مطرح است. وی تصریح کرد: استاد سلحشور در کنار تربیت شاگرد، 33 هزار بیت کتابت و هزاران اثر خوشنویسی خلق کرده‌اند و هر زمانیکه به آثار ایشان نگاه کنیم سیر تعالی طلبی را می‌بینیم. آثار کتابت ایشان نقش مهمی‌ در اشاعه کتابت دوران معاصر ایفا کرده است. استاد کابلی افزود: می‌دانیم که انسان همواره در کنار کار و کوشش در تلاش است تا به رسمی ‌جاودانه بیندیشد. بی تردید در دنیای هنر این کوشش، کوششی است که نقش سترگی در تعالی اندیشه هنرمند ایفا می‌کند و استاد سلحشور به موازات همه کوشش‌هایی که در عرصه خوشنویسی داشته‌اند، انسانی نیک نفس و خوش محضر بوده است.

   در ادامه این مراسم دکتر احمد مسجد جامعی عضو شورای شهر تهران به ایراد سخنرانی پرداخت و اظهار داشت: در جامعه امروز بیش از هر دوران دیگری به هنر و فرهنگ نیاز داریم و برگزاری آیین های نکوداشت می­تواند این نیازها را التیام بخشد. وی با اشاره به اینکه در نوشتارهای بسیار قدیمی‌ حتی در نخستین کتابت قرآن و تاریخچه خط کوفی می‌توان به دنبال نشانه‌هایی از خط ایرانی بود، افزود: با توجه به ویژگی‌هایی که در خط و خوشنویسی نستعلیق ایرانی وجود دارد، می‌توان نشانه‌هایی را در تاریخ پیدا کرد و دید که این سنت فرهنگی ایران در کوفه که پایگاه دوستداران حضرت علی(ع) بوده و ایرانی‌ها در آنجا حضور داشتند، استمرار پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه این ساختارها در ثبت اسناد و در هر شکلی ادامه یافت، افزود: بنابراین تأثیر این خط را می‌توان در ایام مختلف دید، ضمن اینکه پس از آن این خط در بنا، ستون‌ها و شکل‌های دیگر هنری وارد ‌شد. خط کوفی هم که اسباب زینت بوده بعدها نقطه دار، شکل، رنگ و حرکت‌های اسلیمی‌ می‌گیرد که نشان دهنده ظرفیت خط ایرانی است. مسجدجامعی تأکید کرد: زمانی که از خط استاد محمّد سلحشور حرف می‌زنیم، یعنی از تجربه ای طولانی‌ صحبت می‌کنیم که تجربه نسل‌ ها را در خودش خلاصه کرده و یک سطر نوشته ایشان، چکیده‌ای از تاریخ شکل‌گیری خط را نشان می‌دهد. این عضو شورای شهر تهران، افزود: از این جهت حفظ حرمت خط و خوشنویسی به نوعی دفاع از فرهنگ، تاریخ و آیین این سرزمین محسوب می‌شود و خوشحالم که پایه موزه خوشنویسان گذاشته شده است. وی ادامه داد: حضور گسترده دوستداران هنر در آیین نکوداشت استاد سلحشور نشان دهنده فتوّت استاد است. امیدوارم این مراسم‌ها همچنان ادامه یابد تا محفلی برای بزرگداشت هنرمندان اهل قلم و حتی دیگر هنرمندان باشد. در جامعه امروز بیش از هر دوران دیگری به هنر و فرهنگ نیاز داریم.

   در ادامه این مراسم استاد کرمعلی شیرازی از استادان صاحب نام عرصه خوشنویسی در جایگاه سخنرانی حاضر شد و معرّفی اخلاق و آثار استاد سلحشور پرداخت. استاد شیرازی سخنان خود را چنین آغاز کرد: پنجاهسال پیش در روستای زادگاهم آب سرد استان فارس، کتاب‌های درسی همگی بجز کتاب جغرافیا که رنگی بود، سیاه و سفید بودند. آن کتاب رنگی به خط استاد سلحشور مزیّن بود و شاید اوّلین بار چشم من با خط استاد در آنجا آشنا شد. وی ادامه داد: استاد سلحشور شاگرد استادان بزرگی چون کاوه و زرین خط بود و ویژگی‌های اخلاقی این بزرگان هم همیشه در منش ایشان به خوبی آشکار است. استاد شیرازی با اشاره به حضور استاد سلحشور در انجمن خوشنویسان، گفت: استاد سلحشور از طریق یک آتلیه امرار معاش می‌کرد و از لحاظ مالی بی نیاز بودند. از این رو حضور ایشان در انجمن خوشنویسان ایران حضوری همراه با عشق بود نه نیاز. این استاد خوشنویسی اضافه کرد: حضور استاد در سالیان متمادی در انجمن خوشنویسان بدون دریافت هرگونه وجهی به عنوان رئیس و عضو شورای عالی و عضو هیات ارزش یابی بوده و هنوز هم همین روش هم ادامه دارد. وی با بیان اینکه استاد سلحشور اهمیت ویژه‌ای برای جوان‌ها قائل است، تاکید کرد: استاد سلحشور کتاب‌هایی را به جوان‌های هنرمند سفارش می‌دهد و همواره بر پشتیبانی از جوانان تاکید دارد تا این افراد بتوانند به هنرمندان حرفه‌ای تبدیل شوند.
شیرازی تاکید کرد: نه خود انجمن خوشنویسان توان چنین کاری را داشت نه بخش دولتی در این زمینه فعالیتی می‌کند اما استاد سلحشور به تنهایی در این راه قدم برداشت. این استاد خوشنویسی اضافه کرد: پشتکار استاد سلحشور مثال زدنی است، هنوز هم استاد با وجود سن بالا در تکاپوی انجام کارهای هنری و همچنین کارهای انجمن است. به نظرم نظم زندگی گمشده امروز در بین نسل‌های جدید ناشی از بی توجهی به بزرگان هنر و فرهنگ است. وی تأکید کرد: یکی از ویژگی‌های مهم استاد سلحشور عملکرد فراجناحی ایشان است، تاکنون ندیده‌ام در جشنواره‌ هایی که ایشان داور آن بوده، به سمت کسی کششی داشته باشد و همیشه براساس عدالت برخورد کرده‌اند.

   سخنران بعدی این مراسم استاد امیر احمد فلسفی از استادان برجسته خوشنویسی و عضو شورای تخصّصی موزه خوشنویسی ایران بود. وی با بیان اینکه صحبت کردن درباره استاد محمدسلحشور هم سخت است و هم آسان، ادامه داد: ایشان هفتاد سال در عرصه هنر تلاش کرده‌اند و نمی‌توان همه اتّفاقات این سال‌ها را در چند جمله بیان کرد. وی ادامه داد: نباید کسانی که در عرصه ارتقای هنر کشور تلاش کرده‌اند، فراموش کنیم. اگر این هنرمندان نبودند، امروز هنر حال و روز دیگری داشت. احترام و ارزش گذاری هنر هنرمندان نیاز اصلی برای تداوم فرهنگ کشور است. استاد فلسفی افزود: استاد سلحشور این فرصت را داشته‌اند که در حضور اساتید بزرگی چون مرحوم استاد حسن زرین خط، علی اکبر کاوه و مرحوم استاد سید حسین میرخانی حضور داشته و از آنها هنر بیاموزند. همین امر سبب شد غیر از تلاشی که استاد داشتند حلاوتی در خط ایشان به‌ وجود بیاید که هر کارشناسی بتواند خط استاد سلحشور را بشناسد. ایشان از 22 سالگی کار حرفه‌ای خوشنویسی و کتابت را در زمینه چاپ و عرضه عمومی ‌شروع کرد. این بدین معناست که کار ایشان به قدری قابل قبول بوده که در جوانی کتاب‌های درسی را در کنار اساتید بزرگ زمانه، به ایشان هم سفارش می‌دادند. وی تصریح کرد: نسلی که بیش از شصت سال دارند خط استاد سلحشور را در کتاب‌های درسی به خوبی می‌شناسند. دیدن آثار این استاد در هنرمندان آثار مثبتی را به همراه دارد که می‌تواند برای همه ما چراغ راه باشد. استاد فلسفی گفت: امیدوارم استاد سلحشور آثار فاخر خود را به زودی در اختیار دیگران قرار دهد تا همه ببینند که در دهه‌های گذشته چه اقداماتی را برای ارتقای هنر انجام داده‌ است. این استاد خوشنویسی با تأکید بر اینکه اساتید امروز هنر خوشنویسی باید به هنر اصیل توجّه داشته باشند، اظهارکرد: امروز مدارک استادی زیادی صادر شده و من توصیه می‌کنم این استادان آثار امروز را با آثار استاد در آن سال‌ها مقایسه کنند تا ببینند که اثر خوشنویسی استاد سلحشور در چه سطح و حدّی قرار دارد.

   در خلال این مراسم باشکوه کلیپ هایی درباره زندگی ، آثار و نظرات استادان درباره ایشان پخش شد و هنرمندان آقایان یوسف وند و پوریا خاکپور به اجرای موسیقی زنده پرداختند. پس از آن مراسم اعطای لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار محترم تهران و تقدیم هدایا برگزار شد و از پرتره عکّاسی اثر استاد مهرداد اسکویی و پرتره نقّاشی اثر استاد محسن ناصریان رونمایی شد. متن لوح تقدیر شهردار تهران به شرح زیر قرائت شد:

هوالجمیل

فرهنگ ایران اسلامی در طول سده­های متمادی در پرتو آفرینش دانشمندان و هنرمندان فرهیخته و توانا بالیده است؛ بزرگانی که آسمان علم و هنر را با آثار گرانقدر خود نورباران کرده­اند. استادان خوشنویسی در این عرصه جایگاه ویژه­ای داشته و دارند و با کلک خیال­انگیز و دلنشین خود به خلق آثار ماندگار پرداخته و شکوه هنر ایران را به رخ جهانیان کشیده­اند. هزاران آفرین بر چشمِ تیزبین و زیبایی­گزین و دستِ نادره­کار و بدیع­نگار این بزرگان باد!

جناب استاد محمّد سلحشور

این لوح به پاس هفتاد سال آفرینش هنری و حضور مستمر جناب عالی در عرصۀ آموزش و ترویج هنر خوشنویسی به شما اهدا می­گردد. چراغ عمر و هنرتان چون همیشه فروزان باد.

                                                                                               پیروز حناچی

                                                         شهردار تهران

 

منتشرشده در اخبار موزه

به نام خداوند جان­آفــریـن                 حکیم سخن در زبان آفرین

خوشنویسی ایرانی یکی از ارزشمندترین مواریث نیاکان هنرمند و هنرشناس و هنردوست ماست و قرن­هاست کام ایرانیان به شیرین­کاری استادان چیره­دست این هنر متعالی شکرین است؛ نیکورقمانی که خامه بر میدان کاغذ راندند و انواع خطوط را به کمال رساندند. در این میان ساقیان خوش­دست خمخانۀ نستعلیق چه شراب­های معنوی پیمودند و چه کام­ها تازه کردند و چه مستی­ها فزودند: میر علی تبریزی، مالک دیلمی، شاه محمود نیشابوری، عبدی نیشابوری، سلطان­علی مشهدی، عبدالجبّار اصفهانی، عبدالغفّار تبریزی، باباشاه اصفهانی، میرعلی هروی، میر عماد قزوینی، حسن خان شاملو، ابوتراب اصفهانی، عبدالرّشید دیلمی، علیرضا عبّاسی، نورای لاهیجی، فضل­الله ساوجی، میرزا غلامرضا اصفهانی، وصال شیرازی و فرزندانش، مهدی شریف شیرازی، محمّدابراهیم تهرانی، میر سیّدعلی تهرانی، محمّدکاظم تهرانی، عمادالکتّاب سیفی قزوینی، محمّدرضا کلهر و ده­ها خوشنویس زبردست و نادره­کار دیگر. در روزگار ما نیز استادان نامداری آسمان نستعلیق را نورباران کرده­اند و مشّاطه­گر جمال خط شده­اند که هر یک مایۀ مباهات ایران­زمین ­اند و از بیم ترک نامی، نامشان برنمی­شمارم.

   امروز مفتخریم که مراسم نکوداشت خورشید درخشان دیگری از کهکشان هنر را در موزه خوشنویسی ایران برگزار می­کنیم، فخر قلم استاد عبّاس اخوین که شصت سال از عمر پُربار خویش را به سائقۀ استعداد خداداد صَرف خلق آثار فاخر هنری و کشف استعدادها و آموزش هنرآموزان کرده­اند. همین محفل بشکوه شاهد عادل جایگاه رفیع استاد اخوین در میان هنرمندان و استادان خوشنویسی ایران است. بی­شک مقام بلند این رادمرد فرزانه و محتشم را سخنرانان دانشمند این مراسم نیکوتر و رساتر از من بازخواهند گفت و این مهم را بدیشان وامی­گذارم و به زمزمۀ بیتی از امیر معزّی شاعر نامدار اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم بسنده می­کنم که گویی در وصف ایشان سروده است:

سِحرِ صِرف و مُشکِ ناب و لؤلؤ مکنون به هم         هـر سه هـنـگـام کتـابـت زیـر اقــلام آورد

در اینجا این مژده را به مهمانان گرامی و جامعه هنری کشور می­دهم که به خواست پروردگار برگزاری مراسم نکوداشت قلّه­های خوشنویسی ایران با حمایت و هدایت مدیرعامل محترم سازمان زیباسازی شهر تهران در این موزه ادامه خواهد یافت.

   از حضور گرم و صمیمانه شما استادان و هنرجویان و هنردوستان گرامی و دیگر مهمانان ارجمند بویژه اعضای محترم شورای شهر تهران، دکتر سیّد مجتبی حسینی معاون محترم فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیران و معاونان محترم شهرداری تهران و شهرداری­های مناطق سپاسگزاری می­کنم.

   در پایان از مدیرعامل محترم و مدیران و معاونان محترم سازمان زیباسازی شهر تهران و همه همکاران گرامی­ام در این سازمان و موزه خوشنویسی ایران، شورای تخصّصی موزه و جناب آقای کاوه اخوین فرزند خلف و شایسته استاد اخوین که در برگزاری هرچه باشکوه­تر این مراسم سهیم بوده­اند، سپاسگزاری می­کنم و برای همگی آرزوی توفیق روزافزون دارم. سخن را با بیتی از اشرف مازندرانی شاعر و خوشنویس عصر صفوی به پایان می­برم:

ز نستعلیق­گو یاقـوتِ لب ریحان­خطی دارم                      کز انگشت شهادت می­کشد خط بر غبار من

منتشرشده در اخبار موزه

   مراسم نکوداشت استاد عبّاس اخوین عصر روز یکشنبه 8 اردیبهشت 1398 با حضور جمع کثیری از استادان صاحب نام و هنرمندان و هنرجویان و علاقه مندان در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم دکتر احمد مسجدجامعی عضو شورای اسلامی شهر تهران، سید مجتبی حسین معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان و چند تن از اعضای شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران حضور داشتند. مراسم پس از قرائت قرآن کریم و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. در این مراسم نماهنگ هایی درباره آثار و زندگی استاد اخوین، سخنان چند تن از استادان خوشنویسی درباره ایشان و ... پخش شد.

   در ابتدای این مراسم دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران گفت: خوشحالیم که امروز در حال برگزاری دومین مراسم نکوداشت خوشنویسان معاصر کشور هستیم. وی ضمن خیرمقدم به دکتر مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، اظهار داشت: بدون تردید بسیاری از فعالیت های فرهنگی و هنری شهر تهران که امروزه سامان گرفته، نتیجه حضور، توجّه و پیگیرهای ایشان در جایگاه های مختلف فرهنگی و هنری بوده است و افتتاح موزه خوشنویسی ایران نیز بر اساس پیگیری و اهتمام دکتر مسجدجامعی بوده است و حضور وی می تواند فعالیت های بیشتری را در حوزه فرهنگ و هنر کشور رقم بزند. مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران افزود: ساختمان موزه خوشنویسی نیز جزو یکی از خانه های تاریخی تهران است و امیدوارم با توجه بیشتر مدیریت موزه، شاهد برگزاری بیشتر و باشکوه تر برنامه هایی از این دست در موزه خوشنویسی ایران باشیم. وی با اشاره به برگزاری ‌مراسم نکوداشت استاد غلامحسین امیرخانی در سال گذشته، گفت: امروز شاهد برگزاری مراسم نکوداشت استاد اخوین هستیم و این مراسم به پاس تجلیل از زحمات این استاد بزرگوار برپا شده است. استاد اخوین حق معلمی بر گردن هنر خوشنویسی این ‌کشور دارد و توانسته با ویژگی های فوق العاده در این حوزه شاگردان با اخلاقی تربیت کند. دکتر ضرغامی با اشاره به نزدیکی روز معلم، افزود: استاد اخوین هر ویژگیی را که یک معلم باید داشته باشد، از نظر اخلاق و رفتار دارد. یکی از ویژگی های استاد اولویت دادن به حوزه آموزش و تربیت شاگردان با اخلاق در حوزه خوشنویسی است و امیدوارم شاگردان استاد بتوانند همانند وی در حوزه خوشنویسی خوش بدرخشند. مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران با بیان اینکه سازمان های مختلفی در شهرداری تهران در حوزه فرهنگ و هنر فعالیت می کنند، بیان‌ کرد: سازمان زیباسازی یکی از سازمان هایی است که با برگزاری مراسم های مختلف در حوزه فرهنگ‌و هنر اقداماتی انجام داده است که با استعانت از خداوند متعال و با جدیت تمام همکاران تداوم خواهد یافت.

دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران ضمن خوشامدگویی به مهمانان حاضر به بیان جایگاه خوشنویسان بویژه استادان نستعلیق در هنر ایران پرداخت. وی اظهار داشت: خوشنویسی ایرانی یکی از ارزشمندترین مواریث نیاکان هنرمند و هنرشناس و هنردوست ماست و قرن­هاست کام ایرانیان به شیرین­کاری استادان چیره­دست این هنر متعالی شکرین است؛ نیکورقمانی که خامه بر میدان کاغذ راندند و انواع خطوط را به کمال رساندند. وی سپس افزود: همین محفل بشکوه شاهد عادل جایگاه رفیع استاد اخوین در میان هنرمندان و استادان خوشنویسی ایران است. وی در پایان از حمایت های مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران و مدیران و معاونان و کارکنان این سازمان و نیز اعضای شورای تخصّصی و کارکنان موزه قدردانی کرد.

استاد محمدصادق احدپور از استادان خوشنویسی و از سخنرانان این مراسم در خصوص هنر خوشنویسی و جایگاه و منش استاد اخوین بیاناتی ایراد کرد. استاد احدپور اظهار داشت: اشتیاق و علاقه زیادی نسبت به مکتب و شیوه استاد اخوین در جامعه خوشنویسی وجود دارد. وی افزود: یکی از کارهای ارزشمند خوشنویسان کشور، دعوت مردم به زیبایی هاست. در خوشنویسی همه افراد در همان آغاز می توانند ایراد کار خود را مشاهده و برای بهتر شدن اثر کارهای بهتری انجام دهند. استاد احدپور با بیان اینکه خوشنویسان برای دستیابی به حد کمال خوشنویسی، همیشه به دنبال رشد بهتر و زیباتر شدن آثار خود هستند، بیان کرد: اینکه خط می نویسم و خود را در معرض نقد قرار می دهیم، نشان می دهد که خوشنویسی یک امر باطنی و عرفانی است. معتقدم در خوشنویسی موضوع جستجوی خود فرد وجود دارد. به گفته وی اندکی از مسیر خوشنویسی مربوط به کسانی است که به عنوان راهنما و معلم فعالیت می کنند. استاد همیشه با آموزش شاگرد او را با خود آشنا می کند و همین اتفاق باعث به وجود آمدن یک جریان زیبا می شود.

   سخنران بعدی این مراسم دکتر حمیدرضا قلیچ خانی از اعضای شورای تخصصی موزه خوشنویسی ایران بود. به گفتۀ دکتر قلیچ خانی: در سال گذشته اعضای شورای تخصصی موزه پیشنهاد برگزاری مراسم نکوداشت استاد اخوین را مطرح کردند، ولی استاد راضی به برگزاری چنین مراسمی نبودند. اما با تلاش فراوان سازمان زیباسازی امروز شاهد برگزاری چنین مراسمی در موزه خوشنویسی ایران هستیم. دکتر قلیچ خانی با بیان اینکه از زمان به وجود آمدن خط نستعلیق، این خط همیشه با فراز و نشیب های زیادی همراه بوده است، افزود: این خط در دوره صفوی به اوج خود رسید و امروزه همگان آن سبک و سیاق را می پسندند. وی با بیان اینکه در دوره قاجار خوشنویسان به عصر طلایی خود بازگشتند، یادآور شد: این اتّفاق در ادبیّات هم افتاد و ما شاهد بازگشت ادبیات به سبک سعدی، حافظ، فردوسی و ... هستیم. عضو شورای تخصصی موزه خوشنویسی ایران با بیان اینکه در حوزه خوشنویسی استادان نستعلیق بیشتر دنباله رو خط میرعماد قزوینی هستند، افزود: بسیاری از هنرمندان نیز به سبک خوشنویسان قاجار و دیگران گرایش پیدا کرده اند، اما خط استاد اخوین یک سبک شخصی است. قلیچ خانی در ادامه با تأکید بر اینکه سبک کار استاد اخوین مشخّص، پاکیزه و دقیق است، گفت: بسیاری از علاقه‌مندان و هنرمندان معتقدند که آثار استاد اخوین اثر انگشت ایشان را دارد و به راحتی قابل تشخیص است. دکتر قلیچ خانی در ادامه غزلی از دکتر احسان الله شکراللهی، مدیر مرکز تحقیقات فارسی رایزنی فرهنگی ایران در دهلی، را که در ستایش استاد اخوین سروده شده بود، قرائت کرد.

   دکتر احمد مسجد جامعی عضو شورای اسلامی شهر تهران دیگر سخنران این مراسم بود. دکتر مسجد جامعی به بیان اهمیّت و جایگاه هنر خوشنویسی و مقام استاد اخوین در هنر ایران به ایراد سخنرانی پرداخت.

   در ادامه این مراسم برنامه زنده موسیقی سنّتی اجرا شد. اجرای موسیقی این مراسم را آقایان سیّد محسن حسینی (آواز)، احسان عبایی (نوازنده تار) و مهدی رنگین کمان (نوازنده تنبک) بر عهده داشتند.

در پایان لوح قدردانی دکتر پیروز حناچی شهردار تهران و هدایایی از طرف سازمان زیباسازی شهر تهران و شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران به استاد عبّاس اخوین تقدیم شد. در لوح اهدایی شهردار تهران چنین آمده است:

   « به نام خداوند زیبایی آفرین. فرهنگ و هنر ایران اسلامی صدها سال است که در پرتو هوشمندی و نوآوری نخبگان و هنرمندان این سرزمین بالیده و چون مهر تابنده بر تمدّن بشری پرتوافشان است. در این میان نادره کاران عرصۀ خوشنویسی با دست و قلم توانای خود فرهنگ و هنر مام میهن را جلوه و شکوهی دیگر بخشیده اند و بینندگان این تماشاگه پر رمز و راز را به شگفتی واداشته اند. استاد عبّاس اخوین این لوح به پاس چند دهه آفرینش هنری و تلاش برای آموزش و اعتلای هنر خوشنویسی به شما تقدیم می گردد. عمر و عزّتتان افزون باد. دکتر پیروز حناچی شهردار تهران».

منتشرشده در اخبار موزه
دوشنبه, 09 ارديبهشت 1398 04:41

یک اتفاق نادر در تاریخ خوشنویسی

ارج نهادن و نکوداشت هنرمندان در زمان حیات شان را می‌توان یکی از نشانه‌های رشد اجتماعی و لازمه الگوسازی در جامعه‌ دانست که به گفته متخصصان، گرفتار سردرگمی فرهنگی است و نیاز به شناختن بیشتر خود و باورِ داشته‌ها و هنر خود دارد. موزه خوشنویسی ایران که در تابستان ۹۶ راه‌اندازی شده، در این راستا، سنت خوبی را آغاز کرده و یکشنبه ۸ اردیبهشت ماه، نکوداشت استاد عباس اخوین، چهره ماندگار خوشنویسی را به پاس یک عمر خلق آثار ماندگار و اعتلای هنر خوشنویسی برگزار می‌کند؛ چهره‌ای که به شأن و صفای خوشنویسی دست یافته و با روحی پیشتاز، جست‌و‌جوگر و تربیت‌یافته، در سلوک و رفتار، درس اخلاق می‌دهد و از تعریف و تمجید بیجا گریزان است.

     عباس اخوین در ۲۶ اسفند ۱۳۱۶ در مشهد چشم به جهان گشوده و در رشته شیمی تحصیل کرده، اما تحصیلات دانشگاهی او نیست که از او چهره‌ای چنین یگانه و ماندگار ساخته است؛ آنچه اخوین را در میان قله‌های خط نستعلیق قرار داده، ممارست و تلاش او از کلاس سوم ابتدایی تاکنون در خط و اعتلای خوشنویسی، تلاش هر روزه در سلامت نفس و پشتکار و خلاقیت در هنرش است. او بدون استاد و با تلاش شخصی در سنین جوانی به خطی دست پیدا می‌کند که می‌تواند با آن امرار معاش کند. اولین سفارش به اخوینِ جوان را بیژن جزنی از کانون آگهی پرسپولیس می‌دهد. اخوین -که البته آن زمان از فعالیت‌های سیاسی جزنی خبر نداشته و بعدها به جایگاه سیاسی‌اش پی می‌برد- جزنی را «مردی بسیار انسان» توصیف می‌کند و می‌گوید سفارش جزنی، آدرسی به طول ۱۷ سانتیمتر بود و من بارها آن را با قلم‌ها و ترکیب‌های مختلف نوشتم تا بتوانم در همان اندازه جا بدهم. ظاهراً همین تلاش‌ها، او را به سوی ابداع خطی متفاوت در تبلیغات می‌کشاند. بعدها در روزنامه کیهان به عنوان خوشنویس مشغول می‌شود و دفتری را پایین خیابان فردوسی و بعدها در کوچه برلن راه‌اندازی می‌کند. به گفته هم‌نسلانش، او به سرعت در بازار، صاحبنام می‌شود و همزمان لوگوی فیلم‌ها، تیتراژ، جلد و عنوان کتاب ها و سفارش‌های دفاتر تبلیغاتی را می‌نویسد؛ از جمله فیلم‌هایی که نوشتن تیتراژش را به یاد دارد، فیلم داش آکل مسعود کیمیایی است.

اخوین که خط را ابتکاری آموخته و از استادی تعلیم نگرفته بود، به توصیه خسرو زعیمی که مدیریت کلاس‌های آزاد خوشنویسی را داشت (بعدها تبدیل به انجمن خوشنویسان شد)، به کلاس استاد «علی- آقاحسینی» از شاگردان مستقیم عمادالکتاب می‌رود و مدت کوتاهی تعلیم می‌گیرد ولی به خاطر تعویض کلاس، به خطوط قدما و مشق نظری پناه می‌برد؛ به خط استاد کل، «عمادالحسنی» که اخوین می‌گوید بعداً فهمیده همان «میرعماد» است. دقت نظر در خط میرعماد بزرگ، خوشنویس عصر صفوی و رفیع‌ترین قله نستعلیق جهان که به دستور شاه عباس به شهادت رسیده، به نقطه عطفی در شیوه نگارش اخوین تبدیل می‌شود. میرعماد که تناسب منطقی بین حروف و کرسی‌بندی‌ها ایجاد کرده و نظام زیبایی‌شناسی و هندسه طلایی در کار او هویداست، دل اخوینِ جوان را می‌رباید و می‌شود استاد نادیده‌ای که با خطش جادو می‌کند.

    اخوین با الهام از ظرافت‌های خط میرعماد و ایجاد ابداعاتی در سطح و دور و قوس، به سوی تکمیل این مکتب می‌رود و در دوره‌ای که خط محمدرضا کلهر به عنوان خط معاصر بیشترین توجه را از آن خود کرده بود، در راستای بازشناساندن مکتب میرعماد و بازنگری در خطوط قدما تلاش می‌کند. اخوین خط میرعماد را خط معیار می‌داند و معتقد است میرعماد سرچشمه و معیار خط نستعلیق است و تمام خوشنویسان مطرح قاجاری از جمله محمدرضا کلهر و عمادالکتاب از خط میرعماد مشق کرده‌اند. توجه اخوین به مکتب میرعماد علاوه بر زیبایی‌شناسی و اصول فنی هندسی، از این جهت است که قطعه حمد میرعماد را به عنوان معیار تمام‌نمای فرهنگ و هنر ایرانی و معیاری برای حفظ هویت ایرانی می‌داند. عباس اخوین که بیرون از انجمن خوشنویسان به فعالیت خود ادامه می‌داد و خوشنویس مشهوری بین متخصصان شده بود، به انجمن دعوت می‌شود و در سال ۱۳۵۹ استادان بزرگ، حسن میرخانی، حسین میرخانی، علی‌اکبر کاوه و ابراهیم بوذری گواهینامه استادی او را با کسب بیشترین امتیاز اعطا می‌کنند. ... او در سال ۱۳۷۱ مرکز کتابت و تعلیم ایران را راه اندازی می‌کند و تربیت شاگردان به شیوه خود را از سر می‌گیرد.  با وجود ارادت و تلاش استاد عباس اخوین برای بازشناساندن مکتب میرعماد به نسل جدید، خود معتقد است نه تنها شبیه میرعماد بلکه شبیه هیچ خوشنویسِ دیگری نمی‌نویسد و سبک و شیوه خود را در نستعلیق دارد. متخصصان خوشنویسی بر این عقیده‌اند که عباس اخوین با تلفیق و ترکیب شیوه‌های میرعماد و کلهر و تقویت نقاط قوت این خوشنویسان شهیر، توانسته در نستعلیق جایگاه رفیعی برای خود کسب کند.

استاد اخوین در طول ۶۱ سال خوشنویسی، آثار ماندگاری را کتابت کرده است. پیش از انقلاب، کتاب‌های گنجینه معرفت، پویه، رها، کتاب ارث، التفاصیل، عجایب الحکایات به خط اخوین به چاپ رسیده و بعد از انقلاب سرمشق‌های نستعلیق در ۳ جلد، یک عمر نستعلیق و مرقع آن، مرقع بحر عشق، یادنامه نمایشگاه خط، گزیده سخنان خواجه عبدالله انصاری، رباعیات اوحدالدین کرمانی، پیام غدیر، دیوان حافظ و رباعیات خیام هر کدام در دو نوبت، مرقع زلف دلبر، سر زلف خط و دفتر اول مثنوی از این خوشنویس منتشر شده‌اند. برخی از این کتاب‌ها نایاب هستند و هنرجویان خوشنویسی به این کتاب‌ها به عنوان منبعی برای سرمشق و آموختن نستعلیق می‌نگرند. استاد اخوین که به گفته خود هیچگاه قلم را زمین نگذاشته و موفق به تربیت استادان برجسته‌ای در خوشنویسی شده، در سال ۱۳۸۹ نتایج زحماتش را می‌بیند و به عنوان چهره ماندگار خوشنویسی معرفی و تقدیر می‌شود اما این تکریم، تأثیری بر سلوک فردی و تواضع او نمی‌گذارد تا جایی که در یادداشتی به مناسبت زادروزش در اسفند ۹۷ برای شاگردانش می‌نویسد: «بالاخره نمی‌دانم خطم خوب شده یا نه؟!»

استاد اخوین با ۸۱ سال سن همچنان دست به قلم است و در مرکز کتابت به تعلیم ادامه می‌دهد. به تازگی نمایشگاهی از آثار دیده نشده و جدید استاد اخوین در گالری جاوید برپاشده که تا ۲۰ اردیبهشت ادامه خواهد داشت. این آثار علاوه بر ارزش هنری آنها، به عنوان نمونه‌ای از نستعلیق تمام عیار شناخته می‌شوند و راهگشای نسل آینده برای ادامه این هنر اصیل ایرانی خواهند بود. محققان حوزه خوشنویسی، عباس اخوین را یک اتفاق نادر در تاریخ خوشنویسی می‌دانند و چلیپاها و کتابت‌های وی را جزو برترین آثار خوشنویسی معاصر طبقه‌بندی می‌کنند.

افسانه پرچکانی

با اندکی تلخیص- روزنامه ایران مورّخ 8/ 2/ 1398

منتشرشده در اخبار موزه

عکس از: سیّد هاتف حسینی

سخنان دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران در مراسم بزرگداشت استاد غلامحسین امیرخانی:

بـه نـام خداونـد نـون و قـلـم           که آمیخته لفظ و معنی به هم

بی ­شک هنر خوشنویسی یکی از ارزنده ­ترین مواریث ما ایرانیان است که یادآور کمال ذوق، هنر، دقّت و زیبایی ­شناسی نیاکان ماست. در آغاز کاتبان قرآن کریم نور وحی را که از عرش به فرش نزول یافته بود، بار دیگر از زمین نقل بر آسمان هنر نشاندند. پس از آن نوبت به کلام تازی و سخن فارسی رسید و امیران خطّۀ خط به قیامت ­قامتِ قلم رستاخیز کلمات را برپا کردند و هنر خوشنویسی را به اوج خود رساندند. این میراث گرانبها در طی صدها سال در سراسر ایران فرهنگی و جهان اسلام ریشه دواند و جلوه­گری ­های آن به دست هنرمندان بزرگ تا روزگار ما ادامه یافته است. معجز رقمان و شیرین ­قلمانی چون ابن­ مقلۀ بیضاوی، ابن بوّاب، خلیل­ الله، میرعماد حسنی، علیرضا عبّاسی، محمّدشفیع هروی، مرتضی ­قلی شاملو، درویش عبدالمجید طالقانی، میرزا غلامرضا اصفهانی، سیّد علی ­اکبر گلستانه و محمّدحسین عمادالکتّاب و ده­ها استاد نامدار دیگر، در طول تاریخ قلّه­ نشین ممالک خط شدند و بر منزلت هنر خوشنویسی افزودند.

   خوشنویسان توانا، چه نام ­آشنا و چه گمنام، هر یک به نوبۀ خود با عشق و شوق و معرفت بارۀ قلم بر میدان کاغذ راندند، خط و حُسن و دانایی را در هم تنیدند و با آثار ارجمند خود آوازۀ هنر و فرهنگ این سرزمین را در سراسر جهان پراکندند. حقّا این سیاهی که بر دل کاغذ رانده­اند و می ­رانند، مایۀ روسپیدی و افتخار ماست و اگر بگوییم ایران و ایرانی وامدار سالاران قلم است و تکریم و گرامیداشت استادان خوشنویسی وظیفۀ ملّی و اخلاقی ماست، سخن به گزافه نگفته­ایم.

   امروز این سعادت را یافته­ایم که برای نکوداشت بزرگمردی فرهیخته و هنرمندی نامدار در موزۀ خوشنویسی ایران گرد آمده­ایم؛ امیر قلم استاد غلامحسین امیرخانی که چندین دهه از عمر گرانبار خود را صرف پاسداری از فرهنگ و هنر این سرزمین، ترویج خوشنویسی ایرانی و معرّفی آن به جهان نمود و امروز از نامدارترین شخصیّت­های فرهنگی و هنری ایران در جهان به شمار می­آید. حضور بزرگان ادب و هنر و شخصیت ­های فرهیخته و فرهنگ­ دوست کشور در این محفل خجسته، حکایت از جایگاه بلند این سالارِ کامکارِ بختیار در فرهنگ و هنر این سرزمین دارد. مقام و منزلت این استاد نادره ­کارِ بدیع ­نگارِ روزگار ما را دیگر سخنرانان این مجلس باشکوه که صاحبان قرطاس و قلمند، باز خواهند گفت و مرا نسزد که در این باره نفس زنم و لب بجنبانم. تنها بیتی از قصیدۀ کمال­الدّین اسماعیل در مدح خواجه فخرالدّین وزیر را فرایاد می ­آورم که مناسب مقال است:

نه هرکه او قلمی یافت چون تو خواهد شد             نه هرکه او کمری بست چون دوپیکر گشت

   در همینجا فرصت را غنیمت می ­شمارم و به استحضار مهمانان گرامی و جامعه هنری می­رسانم که نکوداشت استادان نامدار خوشنویسی یکی از اهداف و برنامه­ های مهمّ موزه خوشنویسی ایران است که از ابتدا مطمح نظر بنیان­ گذاران بلندهمّت و بزرگ ­نظر این محکم ­اساس بوده و به خواست پروردگار با حمایت سازمان زیباسازی شهر تهران و زیر نظر شورای تخصّصی موزه استمرار خواهد یافت. ان شاء الله در آینده نزدیک در همین موزه شاهد برگزاری نکوداشت دیگر استادان بزرگ این عرصه خواهیم بود.

    در این محفل گرم و صمیمی حضور پرارج همه مهمانان عزیز بویژه اعضای محترم شورای شهر تهران آقای دکتر حق­شناس و خانم دکتر نژادبهرام، معاون محترم فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاون محترم کتابخانه و مرکز اسناد کتابخانه ملّی ایران، مدیران و معاونان شهرداری تهران و شهرداری­های مناطق و استادان و هنرجویان و هنردوستان را گرامی می­داریم.

   بر خود فرض می­دانم از حمایت مدیرکل محترم و معاونان و مدیران ارجمند سازمان زیباسازی شهر تهران و تلاش صادقانۀ همکاران ارجمند خود در این سازمان و موزه خوشنویسی ایران سپاسگزاری کنم و امتنان خود را از همکاری بی­شائبۀ استادان گرانقدر انجمن خوشنویسان ابراز دارم.

   در پایان از اینکه به خاطر شرایط جسمانی نمی ­توانم چنان که باید شرط میزبانی را به جای آورم، عذرخواهی می ­کنم و از زبان بیدل دهلوی عذر قصور و تقصیر می­ خواهم:

ز کمالم آنچه به هم رسد، نه ز لوح و نی ز قلم رسد

خط نقش پا به رقم رسد که منش سبق کنم از حیا

روز و روزگارتان خوش باد!

منتشرشده در اخبار موزه

هنر آنلاین: مراسم نکوداشت استاد غلامحسین امیرخانی در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. این مراسمبا حضوراستاد امیرخانی، دکتر حق شناس، عضو رییس کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران؛زهرا نژادبهرام، عضو شورای شهر؛دکتر برزین ضرغامی، مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر؛خسروآبادی شهردارمنطقه 5؛دکتر یوسف‌دهی، رئیس موزه خوشنویسی ایران و اساتید حوزه خوشنویسیبرگزار شد.

   دکتر برزین ضرغامی، مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران با بیان اینکه در راه‌اندازی موزه خوشنویسی اساتید این حوزه همراهی خوبی با سازمان داشتند، گفت: موزه خوشنویسی اولین فضای تخصصی استان 5/13 میلیونی تهران است که توانسته آثار فاخر و قابل توجهی را در معرض دید عموم قرار دهد. او با اشاره به اینکه علی رغم نقش بی‌بدیل خوشنویسی در فعالیت‌های هنری، همیشه نسبت به این هنر اجحاف شده است، افزود: امیدوارم موزه خوشنویسی در خانه فولادوند بتواند گنجینه آثار خوشنویسی و فضای تخصصی برای حضور هنرمندان این عرصه باشد

   برزین ضرغامی در ادامه با تاکید بر اینکه هنر خوشنویسی یک هنر سرآمد در میان سایر هنرهاست، گفت: شهرت هنر ایرانی رشته خوشنویسی در دنیا زبانزدخاص و عام است. مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران با بیان اینکه از اینکه اولین برنامه موزه خوشنویسی به نکوداشت استاد امیرخانی اختصاص پیدا کرده است، افزود: امیدوارم بتوانیم از این به بعد مراسم نکوداشت سایر اساتید را در این محل برگزار کنیم.
به گفته دکتر ضرغامی درهای موزه خوشنویسی به روی علاقه مندان همه‌روزه باز است تا به تماشای آثار فاخری که در این نمایشگاه در معرض دید عموم قرار گرفته است، بپردازند. علاوه بر این کلاس‌ها و کارگاه‌هایی در موزه خوشنویسی انجام می‌شود تا هنر خوشنویسی به علاقه‌مندان معرفی شود. او در پایان ابراز امیدواری کرد فعالیت‌های موزه خوشنویسی بتواند به بسط و گسترش فعالیت های این هنر کمک کند و کتابخانه تخصصی که در موزه راه‌اندازی شده است اطلاعات و تجربیات لازم را به علاقه‌مندان منتقل کند.

     در ادامه این مراسم دکتر حق شناس، عضو شورای شهر تهران گفت: امروز مردم شهر تهران و جامعه هنری و خوشنویسان کشور دور هم جمع شده‌اند تا با نام و یاد و بزرگواری‌های این استاد فرزانه به گفتگو بپردازند و فرصتی فراهم شده است تا فکر و تلاش این هنرمند بزرگ را قدران باشند. رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه هنر خوشنویسی در کشور ما سابقه‌ای دیر پا دارد افزود: حوزه نقاشی و خوشنویسی تا مدتها مورد جفا واقع شد، اما به مرور هنر خوشنویسی وارد میدان شد. این گونه شد که ایران عزیز مهدخوشنویسی می‌شود و می‌تواند به تنهایی تمام بی‌مهری‌ها را پاسخ گوید و در عین حال آنقدر قدرتمند در عرصه‌های گوناگون ظاهر شود و ابداعات و خلاقیت‌ها را به نمایش بگذارد.

     حق شناس با اشاره به اینکه انصافاً در این چهار دهه اخیر غلامحسین امیرخانی پیشتاز حرکتی بود که توانست صدها چهره بزرگ و ارزشمند این عرصه را با خود همراه کند، ادامه داد: انسانی که فقط یک هنرمند نیست بلکه ایران را دوست داشته و برای انسانیت و هویت ایرانی حاضر به معامله با هیچ‌کس و هیچ‌چیز نشده است، برای سرافرازی ایران از داشته‌هایش دریغ نکرد. به گفته حق شناس، امیرخانی به شخصی فراتر از سطوح کاغذ و قلم، بلکه در عرصه هنر به شخصیتی ممتاز و انسانی بزرگ که دلداده مردم و میهنش است تبدیل شد.

     سپس یوسف‌دهی رئیس موزه خوشنویسی ایران با اشاره به اینکه به مناسبت هفته خوشنویسی برای استاد غلامحسین امیرخانی نکوداشتی گرفته شد که یکی از قله‌های خوشنویسی ایران محسوب می‌شود، گفت: استاد غلامحسین امیرخانی علاوه بر چندین دهه فعالیت هنری نقش ارزنده‌ای در ترویج خوشنویسی در ایران داشته است. رئیس موزه خوشنویسی ایران درباره برنامه‌های این موزه نیز گفت: راه‌اندازی کتابخانه تخصصی،‌ رونمایی از کتاب‌های خوشنوسی، برگزاری کارگاه‌های خوشنویسی، برگزاری نمایشگاه‌های خوشنویسی و خرید آثار ارزشمند جهت غنی‌سازی موزه از برنامه‌های آینده است. او با تاکید براینکه خوشنویسی در کشور مغفول مانده است، ادامه داد: آموزش و پرورش باید در این حوزه برنامه داشته باشد.آموزش و پرورش خوشنویسی را باید در برنامه‌های درسی بگنجاند و دانش‌آموزان را به خوشنویسی تشویق کند. به گفته یوسف دهی دانش‌آموزان و دانشجویان به بازدید از موزه خوشنویسی ایران بیایند تا با آثاری که در این خصوص وجود دارد بیشتر آشنا شوند.

   گفتنی است در این مراسم اساتید حوزه خوشنویسی درمورد فعالیت ها و دستاوردهای صورت گرفته از سوی استاد امیرخانی در حوزه خوشنویسی صحبت کردند. در پایان استاد امیرخانی، با اشاره به اینکه نزدیک به 80 سال سن دارم و از سن 4 سالگی به نوشتن علاقمند شدم و تا کنون این علاقه ادامه داشته است، گفت: ما باید فرهیختگی را در جامعه معنا و معرفی کنیم چرا که فرهیختگی با دیگر موارد معنایی متفاوت دارد.

     امیرخانی با اشاره به اینکه در حال حاضر کسانی در حوزه خوشنویسی تربیت شدند که در تاریخ بی‌نظیر بودند و اگر به انجمن خوشنویسی مراجعه کنید آثار آنها را مشاهده خواهید کرد، افزود: در حال حاضر در جشنواره‌ها به نمایشگاه‌های خوشنویسی در سراسر کشور توجه ویژه‌ای شده است و در دنیا خوشنویسان ما حائز رتبه و مقام شدند. او از اینکه سازمان زیباسازی با راه اندازی موزه خوشنویسی به این هنر توجه ویژه داشته تشکر کرد.

   در پایان این مراسم با اهدای هدایای نفیس و تابلوی خطاطی که از سوی اساتید خط نوشته شده بود از زحمات این استاد مسلم حوزه خوشنویسی تقدیر و تشکر شد

منبعهنرآنلاین

منتشرشده در اخبار تخصصی

طراحی، پیاده سازی و اجرا : گروه نرم افزاری یاسین رسانه