نشانی: خیابان انقلاب، ابتدای خیابان شریعتی نرسیده به خیابان حقوقی بن بست فولادوند پلاک 8

مراسم نکوداشت استاد محمّدحسین عطّارچیان عصر روز دوشنبه 22 مهر 1398 با حضور گسترده استادان و هنرمندان و هنرجویان و علاقه مندان هنر خوشنویسی در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، دکتر سیّد مجتبی حسینی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سه تن از اعضای شورای اسلامی شهر تهران دکتر ابراهیم امینی، دکتر احمد مسجدجامعی و دکتر محمّدجواد حق شناس، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی سازمان زیباسازی حضور داشتند. در ابتدای این مراسم دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران و میزبان این مراسم خطابه زیر را ایراد نمود:

به نام خدا

کاتب صنع داشت میل سخـن    ساخت لوح و قلم طفیل سخن

بسیار مسرورم که ششمین مراسم نکوداشت استادان پیشکسوت در هفته خوشنویسی در موزه خوشنویسی ایران برگزار می شود. در همینجا ضمن خوشامدگویی به مهمانان گرامی، هفته خوشنویسی را به استادان و هنرجویان و علاقه مندان این هنر شادباش می گویم.

   در تاریخ هنر خوشنویسی ایران هفت قرن است که خط نستعلیق رواج و سیطرۀ بلامنازعی دارد و در طّی این چند قرن، خط شکستۀ نستعلیق در قرن یازدهم از دل آن بیرون آمد و به شیرین کاری دو تن از استادان نیمه دوم این قرن، محمّدشفیع هروی و مرتضی قلی شاملو، قانونمند شد و با وجود معجزۀ دورانها درویش عبدالمجید طالقانی که مقارن با حکومت افشاریه و زندیه می زیست، به اوج تعالی و کمال زیبایی رسید. پس از آن، با آنکه کاربرد این شیوه در فرامین و اسناد و نگارش نامه ها و نسخ خطّی رواج داشت، معدودی از استادان به خلق آثار هنری بدین خط پرداختند که از جملۀ آنان می توان از میرزا کوچک اصفهانی، سیّد علی اکبر گلستانه و میرزا غلامرضا اصفهانی یاد کرد. شکسته نویسیِ هنری پس از این استادان چندی افول کرد ولی خوشبختانه در دورۀ معاصر به همّت چند تن از استادان نامدار بار دیگر رواج تام و تمام یافت و هر روز قدر و منزلت آن آشکارتر شد و تا اکنون آثار بی­نظیری به این خط خلق شده و جمع کثیری مشتاق فراگیری آن شده اند.

   خدای را سپاس می گویم که بار دیگر شاهد توفیق با ما یار شد و نکوداشت بزرگمردی دیگر از خطّۀ پر رمز و راز خط را در موزه خوشنویسی ایران برگزار می کنیم و این بار در این روز فرخنده برای نکوداشت یکی از دردانه های خوشنویسی ایران و از نادره کاران شکسته نویسی، هنرمند اخلاق­مدار سحرآفرین قلم استاد محمّدحسین عطّارچیان گرد آمده ایم.

   استاد محمّد حسین عطّارچیان به شهادت صاحب نظران زنده کننده شیوه شکسته نویسی قدما بویژه شیوه متعالی درویش عبدالمجید طالقانی و پیشگام آموزش شکسته نویسی در دوره معاصر است. ایشان در طول بیش از پنجاه سال فعّالیت هنری و آموزش خوشنویسی، در بین همکاران و شاگردانش به خلق کریم، دقّت نظر، قانونمداری و تواضع شناخته شده و زبانزد است. گویی حضرت بیدل این بیت را در وصف استاد عطّارچیان سروده است:

هواییِ مشقِ انتظارم، ز خاک گلشن چه باک دارم           هنوز دارد خطِ غبارم، شکستۀ کلک آرزویت

   از دیگر خصوصیّات بارز ایشان که دیده و شنیده ام، احترام به استادان پیشکسوت، پایبندی به اصول هنری و اخلاقی، رعایت نظم و ترتیب در زندگی شخصی و کاری و هنری و نیز دانایی و دلسوزی معلّمانه است. قلم سحّار او آثار ارزشمندی را به آستان فرهنگ و هنر ایران تقدیم کرده است. شاید اگر استاد با قلم خویش سخن راند و زبان به شعر هلالی جُغتایی بگرداند که:

ای قلم، ساعتی زبان بگشای       حقـهٔ مشک را دهـان بگشـای

واقـفی از سـفـیـدی و سیـهـی  درسیاهی درآ که خضر رهی

گرچـه از تیغ مـن قلم شده ای  به سخن در جهان علم شده‌ای

تـو به گفتـار شکّـرین سمری     تـو قـلـم نیستی کـه نیـشکـری

امید است به خواست خداوند، این نخل برومند سال های متمادی پایدار بماند و فرهنگ و هنر ایران از آثار گرانقدرش برخوردار و بهره مند شود.

حال همچون گذشته به حکم ادب از یکایک شما مهمانان گرامی که رونق افزای این مجلس باشکوه شده اید، سپاسگزاری می کنم و مقدم استادان ارجمند خوشنویسی، جناب آقای دکتر سیّد مجتبی حسینی معاون هنری محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعضای محترم شورای اسلامی شهر تهران جناب آقای دکتر سیّد ابراهیم امینی نایب رئیس محترم این شورا، دکتر احمد مسجدجامعی و دکتر محمّدجواد حقشناس را گرامی می دارم. همچنین از اعضای محترم شورای عالی انجمن خوشنویسان، انجمن هنرمندان پیشکسوت، مؤسسۀ فرهنگی هنری خروش که با تقدیم هدیه و تاج گل و برنوشته نسبت به استاد عطّارچیان اظهار ارادت کرده اند و اینجانب و همکارانم را در سازمان زیباسازی تهران و موزه خوشنویسی ایران مورد تفقّد قرار داده­اند، تشکّر می کنم.

در پایان به رسم حق گزاری از مدیرعامل محترم سازمان زیباسازی شهر تهران و معاونان و مدیران این سازمان بویژه جناب آقای مهندس موسوی و تمامی همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی و اعضای محترم شورای تخصّصی این موزه که برگزاری نکوداشت ها به همّت و همراهی ایشان ممکن می شود، قدردانی می کنم. امیدوارم خداوند متعال توفیق ادامه خدمت به همه ما عنایت فرماید. روز و روزگارتان خوش باد!

سخنران بعدی این مراسم سیّد مجتبی حسینی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. وی اظهار داشت: قدرشناسی از بزرگان، فرهیختگان و ستارگان سپهر یک کشور بیش از اینکه قدرشناسی از آن چهره‌ها باشد فانوس و چراغ راه قراردادن آنها برای سایر شهروندان است. ... آنچه که مهم تلقی می‌شود تأثیرات اجتماعی است. یکی از اساتید من می‌گفت «مزد عاشقی در عاشقی نهفته است». هنرمند، فرهیخته و بزرگی که سال‌ها رنج را بر خودش هموار کرده و توانسته این تجربه گران را با خودش حمل کند منتظر قدرشناسی نیست اما قدرشناسی از آن نشان دهنده ادب مخاطبان و همچنین تشویق دیگران برای بزرگ شدن است. وی تأکید کرد: این تکلیف را که هر نهادی حالا شهرداری یا دیگر نهادها انجام دهند، مزد پیشقدمی ‌اش را دریافت خواهد کرد. اینکه شهرداری در این کار پیشقدم شده یعنی هم به فضای فرهنگی شهر که می‌تواند به توسعه معناگرایی بیانجامد توجّه دارد و هم به ستارگان روشن و درخشان شهر. باور من این است که اگر این گام امتداد یابد و تبدیل به یک سنّت شود حتی نشانه‌های بیشتری در شهر از بزرگان باشد، نهایتاً فضای زیست و فرهنگ شهر را تلطیف کرده و ارتقا می‌بخشد.

   معاون هنری وزارت ارشاد افزود: بزرگداشت قدم اوّل معرفی هنرمندان و هنر است و اگر این احترام صمیمانه اتّفاق بیفتد و این تکریم از عمق جان تهیه کنندگان و برنامه ریزان باشد، مطمئن باشید این باور پذیری هست و مردم خودشان رغبت نشان خواهند داد. کما اینکه آثار درخشان فرهنگ و هنر ما بدون تبلیغ فراگیر و همه‌گیر شدند. آیا کسی برای خریدن دیوان حافظ کسی را تشویق کرده است؟ آیا کسی حافظ را روی بیلبوردهای شهری تبلیغ می‌کند؟ اما در هر خانه‌ای در کنار نسخه قرآن دیوانی از غزلیات حافظ هم هست. این بدین معناست که استعداد پذیرش آثار خوب در جان همه هست.

دکتر محمّدجواد حق شناس از اعضای برجستۀ شورای اسلامی شهر تهران رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی این شورا به عنوان سخنران بعدی مراسم نکوداشت استاد «محمدحسین عطارچیان» در بیاناتی اظهار داشت: بزرگداشت و نکوداشت هنرمندان بزرگداشت شهر است، شهر یعنی شهروندان، یعنی افتخاراتی که در این شهر زندگی می‌کنند، شهر یعنی هنرمندانی که به آن روح می‌بخشند. وی اضافه کرد: وقتی ما فرصتی پیدا می‌کنیم که بزرگداشت یک هنرمند بویژه در عرصه‌ای که مورد توجّه و مورد احترام مردم است، برگزار کنیم، عملاً یعنی به شهر احترام گذاشته‌ایم، عملاً یعنی اینکه ریشه‌ها و ستون‌های این شهر را معرفی می‌کنیم. دکتر حق شناس تصریح کرد: این اتّفاق جای تشکّر دارد که جایی مانند موزه خوشنویسی که ششمین بزرگداشت را برعهده گرفته و در این مسیر پیشقدم بوده و امیدوارم که این روند همچنان ادامه پیدا کند. ... باید کمک کنیم تا هنر را از کنج موزه‌ها و اتاق‌های در بسته یا کتابخانه‌هایی که سالیان سال به آن سر زده نمی‌شود، خارج و به سطح شهر منتقل کنیم. شاید شهری در قالب موزه یا موزه‌ای به وسعت یک شهر یک بیان خوب برای این کار باشد، هرچقدر برای شکوفایی در عرصه هنر سرمایه گذاری شود کم است.

استاد قربانعلی اجلّی از استادان پیشکسوت خوشنویسی و نقاشی و نقّاشی خط دیگر سخنران این مراسم بود که به ذکر محامد و مناقب استاد محمّد حسین عطّارچیان پرداخت. استاد اجلّی همچنین سرودۀ خود را دربارۀ استاد عطّارچیان که به مناسبت این استاد بلندآوازه سروده بود، قرائت کرد.

   سخنران دیگر این مراسم دکتر ابراهیم امینی نایب رئیس شورای اسلامی شهر تهران بود که سخنانی بدین شرح ایراد نمود: با توجه به نقشی که هنر در زندگی انسان دارد در حقیقت این هنر است که در رشته‌های مختلف به‌ویژه خوشنویسی زندگی را زیبا کرده و به آن طعم می‌بخشد و به عنوان یک هنر اصیل حافظ اسناد و آثار پرارزش دینی و مذهبی‌ای مثل قرآن کریم است. یکی از هنرهای خوشنویسان نوشتن قرآن کریم به خط زیبا و ایجاد فرصتی برای تلاوت راحت تر است. سایر کتب معتبر به اعتبار هنر خوشنویسی زنده می‌ماند و در این میان اساتیدی مانند استاد «محمدحسین عطارچیان» نقش بسیار مهمی‌دارند. تلاش‌های استاد «عطارچیان» چه در حوزه خوشنویسی و چه برای انسجام بخشیدن به فعالیت خوشنویسان برکسی پوشیده نیست، همچنان که تشکیل شورای عالی در انجمن خوشنویسان به پیشنهاد استاد «عطارچیان» در سال ۵۸ شکل گرفت. ایشان در کارنامه خود عضویت در شورای ارزشیابی وزارت فرهنگ، عضویت در کمیته خوشنویسی فرهنگستان هنر، عضویت در شورای ارزشیابی هنرمندان سازمان میراث فرهنگی کشور را دارند، داوری‌هایی که در این حوزه و در همایش‌های مختلف انجام دادند بسیار عادلانه و تأثیرگذار بوده است. دکتر امینی تأکید کرد: مهمتر از همه اخلاقمداری استاد «عطارچیان» با شاگردان و هم صنفی‌های خود است، امیدواریم شورای شهر بتواند به عنوان خانه هنرمندان در خدمت شما باشد و تلاش کند خدماتی را در حوزه‌های مختلف ارائه کند تا هنرمندان بتوانند تاثیرگذاری خودشان را در جامعه داشته باشند.

   سخنران بعدی این مراسم دکتر احمد مسجدجامعی یکی دیگر از اعضای شورای اسلامی شهر تهران بود. وی نیز ضمن تقدیر از سازمان زیباسازی تهران و موزه خوشنویسی، در خصوص اهمّیت خوشنویسی در فرهنگ ایرانی و اسلامی پرداخت و به تببین جایگاه هنری استاد عطّارچیان پرداخت.

   استاد کاوه تیموری، شاعر و خوشنویس و پژوهشگر حوزه خوشنویسی، دیگر سخنران این مراسم نیز به اهمّیت اینگونه مراسم و اقدامات سازمان زیباسازی شهر تهران اشاره نمود: بزرگداشت استاد عطارچیان یک رخداد فرهنگی و هنری ارزشمند است، دلیل آن هم این است که در تقسیم‌بندی‌هایی که ما در بین خوشنویسان تراز اول داریم به چند خوشنویس مستقل بر می‌خوریم که با اراده خودشان کوله بار خوشنویسی را به این مرحله رسانده‌اند. ... لازم می‌دانم از همراهی سازمان زیباسازی و موزه خوشنویسی که جریان تازه‌ای را رقم زدند تشکّر ویژه کنم، اگر پیشگامی ‌اینها نبود تشکّل‌های بیرونی خوشنویسی نمی‌توانستند این اتّفاق را برای استاد عطارچیان رقم بزنند و از این جهت امیدواریم که این سنّت حسنه تداوم پیدا کند.

استاد تیموری اضافه کرد: آنتونی گیدنز یکی از جامعه‌شناسان مطرح در حوزه فرهنگ و اجتماع تعبیر لطیفی از هنر دارد و می‌گوید «جامعه‌ای که دارای خط است می‌تواند در زمان و مکان خودش را شناسایی کند». این سخن ساده عمق زیادی دارد و بسیار ارزشمند است، اگر امروز می‌توانیم به عنوان مثال با نسخه شعر حافظ در قرن هشتم ارتباط برقرار کنیم، به خاطر نظام دیرپا و استوار فرهنگی است که اینها با همّت خوشنویسان و کاتبان گمنام و خوشنویسان مطرحی از جمله استاد عطارچیان قوام پیدا کرده است.

این پژوهشگر حوزه خوشنویسی گفت: در زمینه جامعه شناسی هنر تقریباً ۷۰ تا ۸۰ درصد شخصیت هنری یک فرد با زمینه خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی تبیین می‌شود. ... یکی از مطالب و پژوهش‌هایی که هنوز باز نشده شناخت شان و شخصیت استاد «حسین و حسن میرخانی» است که اثر بسیاری در جامعه خوشنویسی آن زمان داشتند، این اثر قبل از اینکه ارائه نظام هندسی باشد ارائه یک نظام اخلاقی بوده و ما از این جهت واقعاً وام‌دار آنها هستیم که سرمایه‌های خوشنویسی دهه ۴۰ و دهه ۵۰ که امروز به ثمر رسیده‌ و ارابه خوشنویسی معاصر ایران را به جلو می‌برند، تربیت یافتگان محضر این بزرگان بودند. استاد کاوه تیموری همچنین به ابعاد دیگری از زندگی شخصی، هنری و اجتماعی استاد محمّدحسین عطّارچیان اشاره نمود.

   آخرین سخنران این مراسم استاد محمّدحسین عطّارچیان بود که از برگزارگنندگان و شرکت کنندگان این مراسم تشکّر و قدردانی کرد. در خلال این مراسم کلیپ هایی موضوع زندگی استاد از زبان خود او و نظر استادان و شاگردان وی و معرّفی زندگی و آثار ایشان پخش شد. در پایان هدایای سازمان زیباسازی و لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار تهران به استاد محمّدحسین عطّارچیان اهدا گردید. در لوح تقدیر استاد عطّارچیان چنین آمده است:

به نام آفرینندۀ زیبایی­ها

آسمان فرهنگ ایران­ به وجود ستارگان درخشان دانش و هنر نورباران است و آثار بی­نظیر و گرانبهای آنان مایۀ مباهات ایرانیان و میراثی ماندگار برای بشریّت است. در این میان خوشنویسان تیزبین و چیره­دست ایرانی با آفرینش­ آثار هنری بی­بدیل به فرهنگ ایرانی و اسلامی شکوه و جلوه­ای خاص بخشیده­اند و عالمیان را مجذوب نادره­کاری­ها و حُسن­آفرینی­های خویش کرده­اند. خوشا ایران که مفتخر به وجود چنین فرزندان برومندی است! و خوشا اسلام که چنین گوهرهای تابنده­ای را در دامان خود پرورده است!

جناب استاد محمّدحسین عطّارچیان

این لوح به پاس بیش از پنج دهه خدمات فرهنگی، آفرینش هنری و تلاش برای معرّفی و اعتلای هنر خوشنویسی ایران به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان افزون باد!

پیروز حناچی

شهردار تهران

همچنین در این مراسم لوح قدردانی سه تن از استادان بزرگ خوشنویسی استاد عبّاس اخوین، استاد کیخسرو خروش و استاد محمّدحسین عطّارچیان برای برگزاری نکوداشت استادان خوشنویسی ایران به دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران اهدا شد.

منتشرشده در اخبار موزه

مراسم نکوداشت استاد کیخسرو خروش عصر روز چهارشنبه ششم شهریور 1398 در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم حجج اسلام اشراقی و شاهمرادی به نمایندگی از آیت الله حاج سیّد حسن خمینی، دکتر احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان و جمع کثیری از استادان و هنرمندان و هنرجویان شرکت داشتند. نخستین سخنران این مراسم باشکوه دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران بود که خطابه زیر را ایراد نمود:

بـه نـام آفرینندۀ زیبایی­ها

می­کند دل را غبار درد تعلیم خروش                طوطی مینای ما آیینه داند سنگ را

با سلام، خدمت یکایک شما مهمانان محترم خوشامد عرض می ­کنم و مفتخرم با نکوداشتی دیگر از سلسله نکوداشت ­های موزه خوشنویسی ایران میزبان شما بزرگوارنیم.

   بی­شک فرهنگ دیرپای ایران وامدار فرزندان خلّاق و باذوق این سرزمین است. بویژه هنرمندانی که در طول تاریخ شگفتی­های زیادی آفریدند و هنرشان در همه ابعاد زندگی ایرانیان از جامه­های بزم و رزم، ظروف و ابزار و ادوات، فرش و گلیم و معماری اثرگذار بوده است. در این میان خوشنویسان و نقّاشان که به روشنی و شیرینی عواطف و احساسات، سور و سوگ و نیز آمال و امیال ما ایرانیان را ثبت کردند و به بهترین وجه پیش چشم آورده­اند، جایگاه ویژه­ای دارند. ایران و ایرانی همیشه وامدار هنرمندان خویش است و وظیفه خود می­داند که آنان را قدر نُماید و بر صدر نشاند.

   با همین انگیزه امروز برای نکوداشت یکی از هنرمندان بلندآوازۀ این سرزمین گردآمده ­ایم، خسرو قلم و قلمو، شهسوار بوم و بیاض، کمال هنر استاد کیخسرو خروش. استاد کیخسرو خروش چهره ماندگار و آشنای هنر این سرزمین است. هنرمندی نجیب و محجوب که چون خورشید در آسمان هنر این سرزمین می­درخشد. از بزرگی چون او جز این چه سزد که با همه جوشش درون ظاهری آرام و آرامش­بخش دارد. بیتی از بیدل دهلوی گویای روحیّۀ حسّاس و ظاهر آرام این هنرمند بزرگ است:

خروش اهل حیا پرده­دار خاموشی است    صدای کاسۀ چشم است پیچ و تاب نظر

کسانی که سال­ها با زندگی و آثار استاد خروش آشنایی داشته­­اند، به بهترین وجه مَحامد او و ویژگی­­های آثارش را برخواهند شمرد و مرا سودای سخن در این باره نیست.

گر همه طوفان کنم موجم خروش­آهنگ نیست     بـحـرم امّـا در لــب سـاحـل زبـان دزدیـده­ام

   همین جمعیّت کثیر و حضور پرشور گویای همه چیز دربارۀ بزرگی مقام و منش استاد خروش است. تنها به ذکر این نکته بسنده می­کنم که برگزاری نکوداشت استادی ذوفنون که هم در خوشنویسی و هم در نقّاشی از سرآمدان روزگار و مایۀ مباهات ماست، کاری دقیق و ظریف و نیازمند برنامه ­ریزی بیشتر و دقیق­تر بود و از استاد خروش و خانواده محترمشان و شاگردان و ارادتمندان حضرتشانبه ویژه جناب آقای مهندس رضا امینیان و استاد عصّارنژاد بسیار سپاسگزارم که این فرصت را به ما دادند و از هیچگونه همدلی و همکاری برای برگزاری هرچه باشکوه­ترِ این مراسم دریغ نکردند. از همه این عزیزان سپاسگزاری می­کنم.

   در اینجا همچون همیشه از مدیر عامل محترم، مدیران و معاونان سازمان زیباسازی شهر تهران و همۀ همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی و اعضای محترم شورای تخصّصی موزه تشکّر می­کنم که همانند نکوداشت­های قبلی، در برگزاری این مراسم نیز با ما همدل و همراه بودند.

همچنین از یکایک شما مهمانان عالی مقام و هنرمند و هنردوست که رونق­ افزای این مجلس عالی شده­اید، سپاسگزاری می­کنم؛ استادان پیشکسوت و صاحب ­نام، استادان محترم انجمن خوشنویسان ایران، مرکز کتابت و تعلیم ایران، کانون ترویج خوشنویسی معاصر ایران و نیز عزیزانی که از شهرهای دور و نزدیک تشریف فرما شده­اند و با اهدای گل و هدیه و نصب برنوشته به حضرت استاد اظهار ارادت و مودّت کرده­اند.

   برای استاد خروش عزیز و همگی شما آرزوی تندرستی و موفّقیت دارم و سخن را با غزلی از خواجۀ شیراز به پایان می­برم که نتیجۀ تفألم به مناسبت این روز فرخنده است و گویی روح بلند خواجه حافظ برای کتابت بی­نظیر دیوان خود بدین وسیله و واسطه از استاد کیخسرو خروش قدردانی کرده است:

هـزار شکـر کـه دیـدم به کـام خویشت باز                             ز روی صـدق و صـفـا گشته بـا دلم دمساز

رونــدگـان طــریـقــت ره بـلا سـپـرنــد                 رفیـق عشـق چـه غـم دارد از نشیب و فراز

غـم حبـیب نهـان به ز گفـت و گوی رقیب                  کـه نیست سیـنۀ اربـابِ کیـنه مـحـرمِ راز

اگرچه حُسن تو از عشق غیر مستغنی است                            مـن آن نیـم کـه از ایـن عشق بازی آیم باز

چـه گـویمت که ز سـوز درون چه می بینم                 ز اشـک پـرس حـکایـت کـه مـن نیم غمّاز

چـه فـتـنه بـود کـه مشّاطـۀ قضا انگیـخت                 کـه کـرد نـرگس مستش سیـه به سرمۀ ناز

بدین سپاس­که مجلس منوّر است به دوست                  گـرت چـو شمع جفـایی رسـد بسوز و بساز

غرض کرشمۀ حسن­است ورنه حاجت نیست                 جـمـالِ دولـت محـمـود را بـه لـطـف ایـاز

غـزل ســرایـی نـاهـیـد صـرفـه ای نـبـرد                 در آن مـقــام کــه حــافــظ بــرآورد آواز

روز و روزگارتان خوش باد.

   سخران بعدی این مراسم دکتر حبیب ­الله صادقی از نقّاشان صاحب نام معاصر بود که طّی سخنانی اظهار داشت: من نقاش هستم و می‌توانم در رابطه با تجربه‌ ها و آموخته‌ های خودم از نظرات یا آثار زیبای استاد خروش و دیگر اساتید در دانشکده هنرهای زیبا یاد کنم. ... سال ۵۵ تا ۵۷ نگاه جامعه به فرآیند هنر اجتماعی در حال شکل­ گیری بود. هنر اجتماعی از اتّفاق‌های سیاسی، شکل­ گیری نهضت‌ها و جریانات سیاسی مختلف در جریان روشنفکری، نشأت گرفت. وی افزود: وجود هنر خوشنویسی امروز به واسطه اساتیدی مانند استاد «کیخسرو خروش» مدیون است.‌ اگر کتابت قرآن کریم یا دستخط‌هایی که تجلّی یا تلقی هنرمندان خوشنویس ماست، نبود، نمی‌توانستیم در نهضت ترجمه، مقابل اتّفاق‌هایی که عثمانی‌ها و مجموعه کشورهای عربی برای ترجمه‌ای که خودشان برای دین داشتند، بایستیم.

   دکتر صادقی تصریح کرد: استاد خروش کتاب‌های زیادی را به کتابت درآورده‌اند که لیلی و مجنون، شیرین و فرهاد، مجموعه شعر حضرت حافظ و رباعیات عمرخیام از جمله این آثار هستند. ... ضلع ویژه هنر انسان متعالی و تعالی خواه یعنی استاد خروش این است که به جامعه با آرامش، صبوری، متانت و لطف توجه می‌کند و همه دانش و تجربه‌های تصویری که از مردان نیکی مانند استاد کمال الملک آموخته‌ را صادقانه و عاشقانه در فرایند هنر اجتماعی در چهره نقاشی با شکلی زیبا، جامع و بلند منظر روایت می‌کند. ... چند پرتره زیبا از حضرت امام (ره)، مقام معظم رهبری و شهید چمران از آثار مهم و ارزشمند استاد خروش است.‌ اصرار دارم تا جلوه‌های معنایی و تکنیکی استاد خروش مورد توجه قرار بگیرد. ... از سازمان زیباسازی شهر تهران برای افتتاح موزه خوشنویسی ایران تشکر می‌کنم. این موزه جایی شد تا آثار اساتید بزرگ کشور در آن جای بگیرد. هنرمندان خوشنویسی توانستند با درخشش، توانمندی و صبوری هنر والای ایران را در غرب آسیا و در جهان معاصر اعتلا بخشند و هنر آیین مهر و مردمان ایران قبل از اسلام را به شکلی زیبا روایت کنند. استاد خروش در مجموعه کارهای خود شعرهایی را انتخاب کرده که از نظر فرم و ترکیب بندی فوق العاده است و امیدوارم یک نمایشگاه تخصصی از مجموعه تلاش‌های استاد خروش برگزار شود.

سخنران بعدی مراسم استاد عنایت الله نوری با بیان اینکه من از بُعد معرفت انسانی به استاد خروش نگاه می‌کنم، افزود: استاد خروش جامع الاطراف، یک خوشنویس در حد عالی، نقاش، سنگ و رنگ شناس و تنها کسی است که ده‌ها رنگ گیاهی را برای کشیدن آثارش به کار می‌برد. یکی از فضایل برجسته شخصیتی استاد خروش این است که هیچگاه سنگ به دست وجدانش نداد که به شیشه دل آدم‌ها بزند.

وی با اشاره به اینکه باید به خط سلام کرد، گفت: خط تنها پدیده هنری است که این شرافت را پیدا کرده تا بر پرده خانه خدا بنشیند و هیچ هنر دیگری این شرافت را ندارد. استاد نوری با بیان اینکه ما اساتید خیلی زیادی در ایران داریم که این پدیده زیبا را خلق می‌کنند؛ امّا باید گفت استاد خروش مربیان بسیار خوبی داشته که بزرگترین مربی استاد خروش ذات خودش بوده است. ... استاد خروش توانسته با سپاه عشق کشور وجودش را فتح و نفرت، خشم، حسادت، عناد، بدبینی و بدخواهی را از وجودش بیرون کند. به همین دلیل انسانی دوست داشتنی است و به همین دلیل خط‌هایی که کار کرده عاشقانه است. ... استاد خروش برگی از هنر تاریخ ایران است که همیشه خواهد ماند. اخلاق استاد خروش مانند حریر نرم است و هیچگاه حرفی به تندی نزده است و به عنوان یک ایرانی افتخار می‌کنم که هموطن استاد خروش هستم. آرزو دارم سرمایه گذاران به جای ساخت برج و ساختمان روی کار هنرمندان برجسته و ماندگاری مانند استاد خروش سرمایه‌گذاری کنند تا فرهنگ کشورمان را به همه دنیا نشان دهیم.

   استاد نوری اضافه کرد: معتقدم اگر هنرمندان ایرانی بتوانند آثارشان را به دنیا نشان دهند در همه مقاطع هنری رتبه‌های برتر را خواهند داشت. باید قدر هنرمندان این مملکت را بدانیم. ۴۰۰ سال پیش شاه عباس برای اینکه رضا عباسی نقّاشی کند، چراغ نگه می‌داشت. هنرمندان دیدگاه‌های زیبا، مختلف و عاشقانه برای ما خلق می‌کنند تا ما در این خستگی روزگار با چشمانمان به گردش این آثار برویم.

پس از سخنرانی استاد نوری، حجت الاسلام و المسلمین شاهمرادی به نمایندگی از آیت الله حاج سید حسن خمینی نوه حضرت امام (ره) پیام ایشان را در پاسداشت مقام استاد خروش خواندند.

دکتر احمد مسجدجامعی سخنران بعدی این مراسم بود که در تجلیل از جایگاه هنری استاد خروش اظهار داشت: استاد خروش استاد خوشنویسی و نقّاشی است و همیشه سعی بر حفظ حریم هنرها داشته است. تقریبا ما در سنت و فرهنگمان کمتر شخصیتی را داریم که با حوزه های نقاشی و خوشنویسی آشنایی داشته و آنها را درهم نیامیخته باشد. وی با بیان اینکه کشورهایی که با ایران رابطه خوبی ندارند، به هنر ایران احترام می گذارند، ادامه داد: هنر باعث سرافرازی ایرانیان است و همه را وادار به تعظیم در برابر عظمت مردم این کشور می کند. ... استاد خروش نماد فرهیختگی ایرانیان است. کسانی که خط و خوشنویسی را می شناسند، می دانند که اساتیدی مانند این استاد بزرگ هنرخوشنویسی را به مردم ایران و جهان معرفی کردند. ... نکته دیگر این است که استاد میراث‌دار هنر کهن ایرانیان است و هم در کتاب آرایی از ارزش های ویژه ای بهره برده اند. نقاشی و خط همیشه با هم عجین بوده اند، اما استاد هیچگاه خط و نقاشی را با هم نیامیختند.

استاد عباس شیخ خانی دیگر هنرمند حاضر در مراسم سخنران بعدی بود. او اظهار داشت: کتابت اوج دلدادگی است. کتابت آهستگی است. کتابت هویت است. کتابت نور الهی است. پس کتابت ستون بزرگی است. استاد خروش بزرگی است که کتابت می‌کند. استاد خروش هنرمندی بودند که در دو حوزه هنر به مقام والایی رسیدند، البته استاد خروش کم حرف هستند، ولی کارشان گویاترین زبان است.

   سپس استاد احمد عبدالرضایی استاد خوشنویسی و عضو شورای تخصصی موزه خوشنویسی ایران از مهمانان این مراسم تشکّر کرد. وی افزود: من دیوان ‌های حافظ بسیاری را ارزیابی کردم، ولی همانند دیوانی که استاد خروش نوشتند، ندیدم. وی سپس شعری را که برای استاد خروش سروده بود، قرائت کرد.

در این مراسم پنج تن از هنرمندان به اجرای موسیقی زنده پرداختند و کلیپ هایی از زندگی و آثار استاد خروش و سخنان دیگر استادان دربارۀ او پخش شد. پایان بخش مراسم رونمایی از دو اثر نقّاشی (خودنگاره) و خوشنویسی (سوره حمد) و پرتره عکّاسی استاد اثر هنرمند صاحب نام مهرداد اسکویی و نیز اهدای هدایای سازمان زیباسازی شهر تهران بود. در همین مراسم لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار تهران به استاد خروش تقدیم شد. متن لوح تقدیر شهردار تهران به شرح زیر بود:

هوالجمیل

علم و هنردو بال پرواز فرهنگ­ها درآسمان تمدّن بشری اند و ملاک و معیار زایایی و بالندگی ذوق و اندیشه ملّت­ها به شمار می­آیند. هنرمندان کشور دیرپای و دیرمان ایران به دیدگان تیزبین و دستان توانا بسی جلوه­گری­ها و شیرین­کاری­ها کرده­اند و بدین بدیع­نگاری و حسن­آفرینی همیشه و هماره مورد تحسین و تعظیم اهل عالم­ بوده­اند. این بزرگان با خلق آثار ماندگار بر رونق و شکوه هنر ایران افزوده­اند و سهمی بسزا و انکارنشدنی در اعتلای هنر جهان داشته­اند. ایران اسلامی مفتخر به وجود این هنرمندان خلّاق و بی­بدیل است.

جناب استاد کیخسرو خروش

این لوح به پاس چندین دهه آفرینش هنری در عرصۀ خوشنویسی و نگارگری و اعتلای هنر ایران به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان پاینده باد.

                                                                                     پیروز حناچی

                                                         شهردار تهران

منتشرشده در اخبار موزه

نکوداشت استاد علی راهجیری عصر روز 14 مرداد 1398 مقارن با سالروز صدور فرمان مشروطیت در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، دکتر محمّد سالاری رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی، استاد عبّاس اخوین، استاد محمّدحسین عطّارچیان، استاد علی اشرف صندوق آبادی قائم مقام انجمن خوشنویسان ایران، دکتر محمّدحسین ساکت نماینده وزارت ارشاد در انجمن خوشنویسان ایران و جمع کثیری از استادان و هنرجویان خوشنویسی و علاقه مندان و ارادتمندان استاد راهجیری شرکت داشتند. در ابتدای این مراسم دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزۀ خوشنویسی ایران سخنان زیر را ایراد نمود:

بـه نـام خـداوند لوح و قلم                 به مایسطرون برده رنگ عدم

با عرض سلام، حضور یکایک شما مهمانان محترم را گرامی می­دارم. این بار در خجسته سالروز صدور فرمان مشروطیت و در مراسم نکوداشت یکی دیگر از استاد پیشکسوت خوشنویسی افتخار میزبانی شما را داریم.

   انقلاب مشروطۀ ایران که حاصل مجاهدت­ ها و جان­فشانی ­های پدران نیک­نام و نیکخواه ماست، تنها یک تغییر سیاسی و صرفاً تابانندۀ نور آزادی و حاکمیت قانون بر ظلمت­ کدۀ کشوری استبدادزده نبود. این انقلاب شکوهمند بر همۀ ارکان و شئون زندگی ما ایرانیان از ادبیّات و هنر گرفته تا هویّت ملّی و فرهنگ جامعه اثرگذار بود. به رسمیت شناخته شدن حقوق انسانی و شهروندی و آموزش و پرورش عمومی که از جمله مهمترین دستاوردهای انقلاب مشروطه بود، ذوق و استعداد هزاران بلکه هزاران هزار مرد و زن ایرانی را شکوفا کرد و فارغ از وابستگی آنان به طبقات مختلف جامعه، به آنان فرصت عرض اندام و اظهار وجود داد. به سائقه و بارقۀ این فرصت تاریخی دهها هنرمند بزرگ پا به میدان نهادند و بالیدند و آثار ماندگاری در شعر، داستان، تئاتر، نقّاشی، خوشنویسی، سینما و سایر هنرها خلق کردند.

   یکی از هنرمندانی که در بستر این تغییر شگرف در یکی از پایگاه­ های مهم مشروطه یعنی گیلان پا به عرصۀ وجود نهاد، بزرگ­ مردی است که امروز برای نکوداشت او گرد آمده­ایم؛ زبدة الکتّاب و عمدة المحقّقین جمال قلم استاد علی راهجیری است. قدر و منزلت و پایه و مایۀ این هنرمند نامدار و پیر وارسته بر هیچیک از حاضران این مجلس بشکوه پنهان نیست. همه می­دانند که این مرد بزرگ افتخار شاگردی چند تن از بزرگان ادبیّات و خوشنویسی را داشته، عمر خود را صرف تعلیم و تعلّم کرده، آثار متعدّدی در زمینۀ زندگی و آثار خوشنویسان نوشته، متون متعدّدی را کتابت کرده، زندگی درویشانه و زاهدانه­ای دارد، عمر را در قناعت و مناعت به سر برده و عشق و مهربانی ذاتی نسبت به همنوعان خود دارد. ولی کسب این همه محاسن و سجایا بدون همّت عالی و ممارست و ریاضت ممکن نمی­شود و برای هر کسی میسّر نیست.

نـه هر کـه چهـره برافروخت دلبری داند            نه هـر که آیـنـه سـازد سکـنـدری داند

نه هرکه طرف کله کج نهاد و تند نشست           کــلاه داری و آیــیــن ســروری دانــد

   استاد راهجیری مصداق اتمّ حیات طیّبه در فرهنگ دینی ماست و جایگاه بلند هنری و اجتماعی او گواه این مدّعاست. از درگاه الهی برای این هنرمند تندرستی و طول عمر خواهانم.

در اینجا بر خود فرض می­دانم از مدیر عامل محترم، مدیران و معاونان سازمان زیباسازی شهر تهران و همۀ همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی سپاسگزاری کنم که اگر نبود حمایت و همدلی و همراهی این بزرگواران مراسمی از این دست در این برهه از زمان امکان پذیر نمی­شد.

همچنین از همه مهمانان گرامی که در این گرمای طاقت­فرسای قلب­الاسد در این محفل انس و مهربانی گرد آمده­اند تشکّر می­کنم. خاتمه سخنم بیتی از خواجۀ شیراز است:

قلم را آن زبان نبود که سرّ عشق گوید باز          ورای حدّ تقریر است شرح آرزومندی

پس از آن سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی شهر تهران در خصوص تاریخچه موزه خوشنویسی ایران و فعّالیت های انجام شده پرداخت و اظهار امیدواری کرد با همکاری و همراهی جامعه خوشنویسی روز به روز بر رونق موزه افزوده شود و فعّالیت های آن استمرار یابد.

   سخنران بعدی این مراسم استاد کاوه تیموری از پژوهشگران صاحب نام عرصۀ خوشنویسی بود که پس از قرائت شعری در ستایش استاد علی راهجیری، در سخنرانی مبسوطی به تببین جایگاه هنری این استاد پیشکسوت پرداخت. وی به تشریح ویژگی های هنری آثار کتابتی و اهمّیت تألیفات استاد علی راهجیری پرداخت و پاره ای از خصوصیات اخلاقی این استاد بزرگ خوشنویسی را برشمرد.

   سخنران بعدی این مراسم دکتر محمّد سالاری رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران بود. وی در سخنانی اظهار داشت: متأسّفانه رویکرد غالب ذی نفعان شهر اعمّ از مدیران و جامعه شهری مطالبه گری منافع شخصی به جای منفعت عمومی است. در گوشه و کنار این جامعه سرمایه‌هایی نظیر استاد راهجیری وجود دارند که همه دارایی‌شان را که عمر و هنرشان است، در راستای اعتلای تمدن ایران و ارتقا و بهبود کیفیت زندگی شهروندان و جامعه ایرانی صرف می‌کنند. وی ادامه داد: بررسی‌ها نشان دهنده این واقعیت است که شهرسازی و معماری ما که به نوعی تبلور باورهای عمومی‌ این جامعه است، وضعیت خوبی ندارد یعنی در حال تهی شدن از مفهوم و معنا در دهه‌های اخیر بوده‌ایم. سالاری تأکید کرد: علی رغم اینکه کشور ما در تاریخ خود خلق آثار هنری ارزشمندی را دارد اما زمانی که می‌خواهیم در دوران معاصر نشانی‌ از خلق آثار فاخر بگیریم، می‌بینیم که خیلی کمند و باید برای مثال زدن به صدها سال پیش رجوع کنیم. وی توضیح داد: در فضای امروز کشور، اینکه چنین افراد و اشخاصی با چنین جهان بینی که سرتاسر مبتنی بر تعالی، انسانیت، معرفت، عزّت و تکریم هم نوعان است و زندگی خودشان را وقف کرده و باعث هویت بخشی به جامعه ایرانی می‌شوند، جای سپاس و ستایش دارد.
سالاری افزود: متاسفانه باید گفت که در جامعه شهری ما، مأموریت‌های مدیریت شهری به ویژه شهرسازی و معماری بیشتر از اینکه تحت تاثیر جولانگری سرمایه‌های اجتماعی و هنری باشد، تحت تأثیر سوداگری سوداگران قرار گرفته است. ریشه آن در خود جامعه و به دلیل نبود رویکردها و نگاه‌های متعالی در تمامی ‌ابعاد زندگی است. بنابراین از این منظر نکوداشت چنین سرمایه‌هایی ضرورت دارد. رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران گفت: به عنوان نماینده مردم تهران از سازمان زیباسازی شهر تهران و متولیان این حوزه تشکّر می‌کنم. واقعیت این است که تهران مانند سایر کلان شهرهای ایران طی دهه‌های اخیر بیشتر به جای توجه به حوزه‌های مفهومی‌ و معنایی، معطوف به جامعه شهری شده که امتیاز مدیران آن با ایجاد پروژه‌های کالبدی و سخت افزاری اندازه‌گیری می‌شود که البته در خیلی از جاها انحراف پیدا کرده و از حوزه‌های نرم افزاری و معنایی فاصله گرفته است. وی اضافه کرد: از نظر صاحب نظران این حوزه، رسالت مدیران شهری علاوه بر حوزه‌های عمرانی که اجتناب ناپذیر است باید بیشتر معطوف به حوزه‌های نرم افزاری باشد. حوزه‌های نرم افزاری یعنی ایجاد چنین پاتوق‌هایی که ذی فنعان این حوزه‌ها بدون هیچ چشم داشتی و صرفاً برای تکریم به سرمایه‌های شهر و کشورشان و با انگیزه در آن حضور یافته و تعاملات اجتماعی برقرار می‌کنند.

   سخنران بعدی این مراسم استاد علی اشرف صندوق آبادی قائم مقام انجمن خوشنویسان ایران بود. وی طی سخنانی اظهار داشت: ارزش‌گذاری به داشته‌های فرهنگی و هنری قدردانی از فرهنگ و هنر و قدردانی از داشته‌های ارزشمند فرهنگی و هنر ماست. وی با بیان این مطلب افزود: ارزش‌گذاری به داشته‌های فرهنگی و هنری خودمان به ویژه بزرگانی که چندین دهه در عرصه فرهنگ و هنر چه در حوزه آموزش، چه در حوزه کتابت کتب فرهنگی و چه در تحقیق و پژوهش تلاش کرده‌ و تاثیرگذار بوده‌اند، قدردانی از فرهنگ و هنر و قدردانی از داشته‌های ارزشمند فرهنگی و هنر ماست. این ارزش‌گذاری به فرهنگ و هنر است نه به یک استاد. ... استاد راهجیری به دلیل همت، فرهیختگی، نقش و تأثیرگذاری در فرهنگ ماندگار است. نام و اثر میرعماد بعد از بیش از 400 سال هنوز ماندگار بوده و آثار او تازگی دارد. صندوق آبادی با اشاره به اینکه این تأثیرگذاری بزرگان است که در فرهنگ و هنر جاودانه هستند. استاد صندوق آبادی افزود: برای اشاعه فرهنگ و اینکه جوانان الگوهایشان را درست انتخاب کنند، باید الگوهای ‌مان را به درستی به جامعه معرفی کنیم.

     قائم مقام انجمن خوشنویسان ایران درباره برگزاری نکوداشت استادان در موزه خوشنویسی ایران گفت: این حرکت یک اقدام ارزشمند فرهنگی و یک رخداد بسیار خجسته در این حوزه است. جا دارد که از سازمان زیباسازی شهر تهران، موزه خوشنویسی و همه کسانی که در این راه گامی ‌برداشتند، قدردانی کنم و تأکید داشته باشم که بیشتر و بهتر این بزرگان را تکریم کنیم. چراکه این تکریم، تکریم هنر است. وی در توصیف استاد علی راهجیری اظهار کرد: استاد راهجیری شخصیت و استاد ممتاز چند وجهی است. ایشان یکی از خوشنویسان تراز اول و تأثیرگذار کشور هستند. وی در حوزه تحقیق و پژوهش هم یکی از بهترین‌ها بوده و تلاش شش دهه ای او در این زمینه بسیار موثر بوده است. در حوزه دانش و کارشناسی خوشنویسی و ادبیات به دلیل اشراف بالا، دارای شخصیت ممتازی‌ هستند. صندوق آبادی اضافه کرد: استاد راهجیری در حوزه ادبیات بسیار مسلّط هستند. در حوزه قلم، نثر بسیار سنگین و مختص به خودشان را دارند و در حوزه اخلاق یکی از با اخلاق‌ترین استادان معاصر ایران هستند که تواضع، فروتنی، درویش مسلکی، ساده زیستی، شجاعت و انصاف را توأمان دارند.

آخرین سخنران این مراسم استاد علی راهجیری بود که طی سخنانی از برگزارکنندگان این مراسم سازمان زیباسازی شهر تهران و موزه خوشنویسی ایران تشکّر کرد و با بیان خاطراتی از زندگی حرفه ای خود همگان را به رعایت تقوا اخلاق دعوت کرد.

      در این مراسم همچنین آقایان دانش خوشرو (خواننده)، عرفان مهران مهر (نوازنده ویلون)، حسین عابدی (نوازنده تنبک) به اجرای موسیقی زنده پرداختند و کلیپ هایی از زندگی و آثار استاد علی راهجیری و نظرات استادان درباره وی ساختۀ مستندساز توانا آقای علی بهادری پخش شد.

   در پایان این مراسم لوح تقدیر و هدایایی از سوی سازمان زیباسازی شهر تهران، انجمن خوشنویسان ایران و انجمن خوشنویسان تهران بزرگ به استاد راهجیری اهدا شد. از جملۀ هدایا لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار محترم تهران و پرتره عکّاسی اثر استاد مهرداد اسکویی و پرتره نقاشی اثر استاد محسن ناصریان بود. در لوح تقدیر شهردار تهران چنین آمده بود:

هوالجمیل

هنرمندان بزرگ مایۀ رشد و تعالی فرهنگ و تمدّن ملّت­ها محسوب می­شوند و روح مهربانی و زیبایی را در کالبد هویّت ملّی می­دمند. ایران اسلامی در طیّ صدها سال هنرمندان بسیاری را در دامان هنرپرور و مهرآفرین خود پرورده است. هنرمندانی که با خلق آثار ارزشمند حیرت­افزای چشم جهانیان شده­اند و عظمت و رازآمیزی فرهنگ دیرسال ایران را به رخ آنان کشیده­اند. بزرگان عرصۀ خوشنویسی نیز با خلق آثار چشم­نواز و بی­بدیل سهم بسزایی در معرّفی فرهنگ و تمدّن ایران و انتقال دانش بشری داشته­اند و بدین نادره­کاری سزاوار ستایش و تحسین­اند.

جناب استاد علی راهجیری

این لوح به پاس چندین دهه حضور مستمر در عرصۀ آموزش خوشنویسی و خلق آثار ماندگار پژوهشی به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان پاینده باد.

پیروز حناچی

شهردار تهران

منتشرشده در اخبار موزه

استاد محمّد احصائی از اسشتادان نامدار خوشنویسی و نقّاشی خط و گرافیک ایران عصر روز شنبه 29 تیر 1398 در محل موزه خوشنویسی ایران حاضر شدند و از نمایشگاه خوشنویسان پیشکسوت معاصر و آثار موزه بازدید کردند. در این بازدید مهندس سیّد مجتبی موسوی معاون محترم فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی شهر تهران حضور داشتند.

منتشرشده در اخبار موزه

چهارمین نشست موزه تخصّصی موزه خوشنویسی ایران با عنوان «قدیم نویسان معاصر جریانی نوین در خوشنویسی معاصر» عصر سه شنبه 18 تیر 1398 برگزار شد. در این نشست جمعی از استادان و هنرپژوهان شرکت داشتند، استاد کاوه تیموری از پژوهشگران عرصه خوشنویسی به ایراد سخنرانی پرداخت.

   به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان زیباسازی شهر تهران، استاد کاوه تیموری در این نشست به طرح موضوع پرداخت و اظهار داشت: تنوّع هندسی در خوشنویسان زیاد است، برای ارزیابی اثر خوشنویسی نباید به سراغ آثار شلخته برویم بلکه باید این کار بر مبنای بهترین اثر صورت بگیرد. وی ادامه داد: مخاطب امروز خوشنویسی مخاطب چشم و گوش بسته‌ای نیست و به همین دلیل مطالعه بر روی آثار اساتید گذشته باید همراه با نقد باشد. کار رهروی معاصر اساتید قدیمی ‌این است که ارزش زیباشناختی آثار گذشته را با ارزش‌های زیباشناختی معاصر پیوند دهد. تیموری تصریح کرد: قصه قدیم نویسی چهل سال زمینه دارد؛ یعنی با شیب ملایم و منطقی اتّفاق افتاده است. اما ویژگی‌های جریان قدیم نویسی معاصر در چند بند خلاصه می‌شود. این آثار به دلیل مهاجرت و تغییر گرایش شکل گرفته‌اند و برای درک آثار قدیم نویسان باید با تامل و درک انجام شود.

     این پژوهشگر با بیان اینکه هنر تغییر خط نیازمند شرایط خاص خود است، گفت: مواجهه با ظرفیت خوشنویسی قدما، به اندازه توانمندی هنرمند خوشنویسی است، تغییر و گرایش خط از شیوه‌ای به شیوه دیگر اتفاق نمی افتد مگر اینکه مدل ذهنی و ابزار تغییر کند. ... برکتی که نهضت قدیم نویسان داشته رها شدن خوشنویسی معاصر از سیطره خوشنویسان بزرگ بوده و این نکته مهمی‌ است. اگر ما به عنوان تحول به آن نگاه کنیم می‌بینیم هنر خوشنویسی توسعه یافته و افزایش تعداد هنرمندان صاحب صلاحیت اهمیت زیادی دارد.

   استاد تیموری توضیح داد: چون قدیم نویسان امروز ما ترکیب را بهتر از گذشته می‌نویسند ضمن رفع اشکالات، خلاءهای دوران میرعماد را نیز پر کرده‌اند و ما شاهد تولید آثاری هستیم که فراتر از آثار بزرگان خوشنویسی البته با این تفاوت که ایراد ترکیب هم در این خطا مرتفع شده است. ... تلاش نوجویانه خوشنویسان باعث شده تا جریان خوشنویسی ما از یکپارچگی و شبیه نویسی آزارهنده خارج شود و به شیوه‌های معاصر تنوع بخشیده و حس زیباشناختی مخاطب را رعایت کند. وی ادامه داد: این تنوع کمک کرده که گوناگونی شیوه‌ها و توجه به علایق و سلایق مخاطبان هنری جواب داده شود. امروز با آثاری روبرو هستیم که هم ظرفیت قدیمی ‌دارند و هم ظرفیت معاصر. ترکیب این دو خط مشی، باعث بوجود آمدن موارد جدید می‌شود. ... این کار قدیم نویسان بسیار ارزشمند است و اینها در سایه سار دو اصل شجاعت و پشتکار اتّفاق افتاده است. عبور از راه کم رهرو بدون داشتن آگاهی از اتفاقاتی که رخ خواهد داد به تولید آثار متفاوت منجر خواهد شد. این پژوهشگر هنری گفت: تقلید باعث تمام شدن کار نمی‌شود و این بخشی از فرایند کار است.

منتشرشده در اخبار موزه

نمایشگاه خوشنویسان معاصر ایران عصر روز 16 تیر ماه 1398 در موزه خوشنویسی ایران آغاز به کار کرد و آثار ده تن از استادان پیشکسوت خوشنویسی آقایان محمّد احصائی، عبّاس اخوین، غلامحسین امیرخانی، کیخسرو خروش، علی راهجیری، جلیل رسولی، محمّدحسین عطّارچیان، یدالله کابلی و جهانگیر نظام العلما در معرض دید علاقه مندان قرار گرفت. در این مراسم که با حضور استادان پیشکسوت، رئیس و سه تن از اعضای شورای اسلامی شهر تهران و مدیرعامل و معاونان و مدیران سازمان زیباسازی شهر تهران برگزار شد، جمع کثیری از هنرمندان و هنردوستان و هنرجویان شرکت داشتند. در ابتدای این مراسم دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران به حاضران خوش آمد گفت و به معرّفی استادان شرکت کننده در این نمایشگاه پرداخت. مدیر موزه خوشنویسی ایران اظهار نمود:

   در این روز فرخنده به شادباش آغاز به کار نمایشگاه گروهی خوشنویسان پیشکسوت معاصر گرد هم آمده ایم که واقعه ای نادر در تاریخ خوشنویسی ایران به شمار می­آید. در این نمایشگاه آثار خسروان خطۀ خط و دردانه های ده دریا گرد آورده­ایم تا در معرض دید هنرمندان و هنردوستان قرار دهیم. آثار این نمایشگاه حاصل آفرینش هنری و خلّاقیت و ابداع ده استاد بی­نظیر و نامدار حال و آینده است و همه ما به هم­روزگاری ایشان بر زمین و زمان فخر می فروشیم.

        سخنران بعدی آیین گشایش نمایشگاه خوشنویسان پیشکسوت معاصر دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران بود. او در این مراسم اظهار داشت: در بین هنرهای مختلف سابقه ایران در حوزه خوشنویسی سابقه‌ای بارز و چشمگیر است. بسیاری از آثار مربوط به هنرمندان ایران زینت بخش محافل، مجالس، موزه‌ها و گنجینه‌های هنری دنیا است. ... به همین دلیل ضرورت داشت که در تهران هم چنین فضایی فراهم شود. آن هم فضایی که به صورت تخصصی در اختیار اصحاب هنر بویژه خوشنویسان قرار بگیرد. دکتر ضرغامی ادامه داد: در طول یک سالی که از آغاز فعالیت موزه خوشنویسی می‌گذرد، سعی کرده‌ایم تا چراغ موزه هر روز فروزان تر از قبل شود و برای همین منظور هم برنامه‌های مختلفی را طراحی و اجرا کرده و در دستور کار داریم.
مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری تهران با اشاره به برخی از برنامه‌های اجرا شده در این حوزه، تصریح کرد: برگزاری مراسم تقدیر و تجلیل از اساتید خوشنویسی استاد سلحشور، استاد اخوین و قبل از عید مراسم استاد امیرخوانی سلسله برنامه‌هایی بود که تا امروز به خوبی برگزار شده و مورد استقبال هم قرار گرفته است. وی تاکید کرد: امیدواریم بتوانیم این برنامه‌ها را ادامه دهیم و موزه خوشنویسی را به محفل و پایگاهی برای خوشنویسان تبدیل کنیم. موزه خوشنویسی می‌تواند با حضور و همکاری اساتید و هنرمندان خوشنویسی رونق بگیرد تا دینی که نسبت به این هنر داریم را ادا کرده باشیم.

   مهندس محسن ‌هاشمی رفسنجانی رئیس شورای اسلامی شهر تهران سخنران بعدی‌ این مراسم بود. وی در سخنان خود اظهار داشت: موضوع خط برای مردم ایران بسیار مهم است و خوشنویسی یکی از شاخصه‌های مهم هنر ایران نسبت به سایر کشورها محسوب می‌شود. ... اگر از این هنر مراقبت نکنیم و از دست برود، در واقع بخشی از تاریخ کشورمان را از بین برده‌ایم. به نظرم نه تنها مسئولان بلکه مردم باید نسبت به این مهم اهتمام بورزند. خانواده‌ها باید فرزندان خود را نسبت به خوشنویسی تشویق کرده و آنها را به این هنر علاقه مند کنند و نگذارند که فرزندانشان با خط بد وارد دانشگاه شوند. مهندس هاشمی‌ افزود: در مقابل کشورهای اسلامی‌ایرانی‌ها نسبت به خط اهمیت بیشتری می‌دهند و روش‌های مختلفی را برای نویسندگی داشته‌اند. رئیس شورای شهر ادامه داد: امیدوارم برگزاری نمایشگاه خوشنویسان پیشکسوت بتواند جوانان را به این هنر علاقه مند کند و در آینده شاهد جوانان خوش خط باشیم که شاگردان اساتید امروز هستند. وی با اشاره به راهکارهای توسعه هنر خوشنویسی گفت: برای اینکه هنر خوشنویسی در بین لایه‌های مختلف مردم و شهر گسترش یابد، باید از مدارس و آموزش دانش آموزان این کار را آغاز کنیم. ... در مدارس باید همانگونه که آموزش زبان خارجی و درس‌های دیگر مورد توجه قرار می‌گیرد هنر خوشنویسی هم مورد توجه قرار بگیرد. وی افزود: اساتید خوشنویسی باعث توسعه این هنر و افزایش دانشجو در این حرفه و هنر شده‌اند. خط و خطاطی در ایران اهمیت ویژه‌ای داشته و از دوران باستان این هنر به صورت بسیار جدّی مورد توجّه همه بویژه فرهیختگان قرار داشته است. وی ادامه داد: هنر خطاطی بویژه خط ایرانی همیشه سرآمد بوده و در زبان ایرانی از اهمیت خاصی برخوردار بوده البته خط عربی هم از آن بهره برده است. هاشمی ‌تصریح کرد: توسعه فضای مجازی و استفاده از رایانه باعث شد تا علاقه مندی دانش آموزان نسبت به این هنر کاهش یابد. البتّه در مدارس هم به درستی به اشاعه این هنر پرداخته نمی‌شود.
رئیس شورای شهر تهران با تاکید بر اینکه توسعه هنر جزو وظایف ذاتی شهرداری تهران است، گفت: جا دارد شهرداری تهران، برای افزایش علاقه مندی دانش آموزان که آینده سازان کشور محسوب می‌شوند از اساتید خطاط بیشتر استفاده کرده و با تامین یارانه لازم و اختصاص آن به برگزاری کلاس‌های فوق العاده در مدارس، به توسعه هنر خوشنویسی کمک کند. وی تاکید کرد: هرچقدر علاقه مندی جوانان را به هنر خوشنویسی افزایش دهیم می‌توانیم آینده بهتری را برای این هنر متصور باشیم. مهندس هاشمی ‌با بیان اینکه خط خوش نماینده یک شخصیت خوب است و اثر خوبی هم در دیگران دارد. رئیس شورای شهر تهران گفت: کمیسیون فرهنگی و هنری شورای شهر تهران نیز علاقه خاصی به خطاط‌ها دارد و اخیرا هم برخی از خیابان‌ها و معابر به نام اساتید خوشنویسی نامگذاری شده است، ما این اقدام را ادامه خواهیم داد.

   دیگر سخنران این مراسم استاد میر احمد فلسفی از استادان نامدار خوشنویسی در دورۀ معاصر و از اعضای شورای تخصّصی موزه خوشنویسی ایران، ضمن تشکّر از برگزارکنندگان و شرکت کنندگان این مراسم، اظهار داشت: این نمایشگاه یک نمایشگاه 1700 ساله است. در ایران سابقه خوشنویسی به صورت مستند حداقل به دویست سال قبل از ظهور اسلام بر می گردد. ایرانیان ضمن اینکه در تولید و ابداع خطوط مختلف اسلامی از جمله انواع خط کوفی و خطوط ششگانه پیشقدم و از مؤثّرترین ملّت ها بودند، راه مشخّصی را هم برای خودشان انتخاب کردند تا متفاوت از دیگر ملّت های اسلامی خط منحصر به فرد داشته باشند.. وی افزود: در بسیاری از کشورهای عربی خط نستعلیق را خط فارسی می شناسند. ... اهمّیت خط برای ایرانیان نیاز به بازگویی ندارد و در مجالس و محافل خارج از کشور می بینیم که حضور فرهنگ خوشنویسی در بین مردم کشورهای اسلامی به هیچ وجه قابل مقایسه با مردم ایران نیست. استاد فلسفی در ادامه اظهار داشت: خوشحالیم که موزه خوشنویسی تأسیس شده امّا معتقدیم که این نخستین قدم برای اصیل ترین و مهمترین هنر اسلامی در جهت تقویت، احیا و ترویج آن است. امیدواریم که مسئولان در این مورد توجّه لازم را داشته باشند.

دکتر حمیدرضا قلیچ خانی استاد خوشنویسی و پژوهشگر صاحب نام و عضو شورای تخصّصی موزه خوشنویسی ایران، دیگر سخنران این مراسم بود. وی یادآور شد: چهار سال پیش، راه اندازی موزه در دستور کار قرار گرفت و شورایی تشکیل و از سال 94 ساختمان فولادوند تهیه و مرمت و گنجینه‌ای برای حفظ آثار در آن فراهم شد.
وی تصریح کرد: در سال 96 موزه افتتاح و کار خودش را آغاز کرد و خوشحالیم که توانست با وجود مشکلات مالی در کنار برگزاری این نمایشگاه مراسم‌های نکوداشت را هم برگزار کند. عضو شورای تخصصی انجمن خوشنویسی با بیان اینکه بزرگداشت‌ها هم با هدف عملکرد فراجناحی انجام شده است، ادامه داد: در هفته‌های گذشته مراسم نکوداشت استاد محمد سلحشور، عباس اخوین و غلامحسین امیرخانی برگزار شد و در هفته‌های آینده هم شاهد برگزاری مراسم نکوداشت اساتید جلیل القدر: راهجیری، عطارچیان و خروش خواهیم بود. وی گفت: فعالیت دیگری که از سوی موزه انجام می‌شود نشست‌های ماهانه‌ای است که در آن درباره خطوط مختلف بحث و بررسی صورت می‌گیرد و علاقه مندان می‌توانند در آن حضور یابند.

   پس از پایان این مراسم، با حضور مهمانان حاضر تالار نمایش آثار افتتاح شد و شرکت کنندگان این مراسم آثار استادان مورد بازدید قرار دادند. قابل به ذکر است این نمایشگاه تا 31 تیر برپا خواهد بود و از ساعت 9 صبح تا 4 عصر آماده بازدید مراجعان است.

منتشرشده در اخبار موزه

در این مراسم که عصر روز یکشنبه 10 تیر 1398 برگزار شد، جمع کثیری از استادان و هنرمندان و هنردوستان شرکت داشتند. در این مراسم دکتر احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، خانم دکتر حاجوی شهردار منطقه 7 تهران، دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران و جمعی از مدیران و معاونین شهرداری منطقه 7 و سازمان زیباسازی و استادان برجسته خوشنویسی، دکتر محمّدحسین ساکت نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در انجمن خوشنویسان ایران و جمعی از استادان و اعضای شورای راهبردی این انجمن حضور داشتند. مراسم پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز شد و در ابتدا دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران به عنوان میزبان مراسم، خطابه زیر ایراد نمود.

بسم­الله الرّحمن الرّحیم            هست کلید در گنج حکیم

پیش از هر چیز خدمت آقایان و بانوان هنرمند و هنردوست حاضر در جلسه خوشم می گویم و به سائقۀ میزبانی چند کلمه­ای مصدّع اوقات شریف می­شوم.

   هنر مایۀ پیوند انسان با زببایی­ها و زیبای کلّ است و در عالی­ترین درجۀ خود نسبتی با خداوند دارد و توفیق بندگان در آفرینش هنری هم بی­شک عنایت الهی است. استادان خوشنویس نیز همیشه از این عنایت خداوند لوح و قلم بهره­مند بوده­اند و از این رو به یاری ذوق و استعداد خداداد و همّت و ممارست خود قرن­هاست نی قلم را نیشکر ساخته و شهد و شکر به کام تماشائیان ریخته­اند. بر ذمّۀ ماست که این حُسن­آفرینان را قدر بدانیم و بر صدر نشانیم که شکرانه بهره­مندی از آفرینش­های هنری آنان است و وظیفه ماست که آنان را بیش از پیش به جامعه و بخصوص جوانان بشناسانیم که در این روزگار سخت بدان محتاج­اند و گرنه ساحت این بزرگان از هرگونه تعظیم و تکریم مبرّاست.

   و حمداً ثمّ حمداً ثمّ حمداً که بار دیگر سعادت با ما یار شد و توفیق یافتیم تا مراسم نکوداشت بزرگی دیگر از بزرگان ملک خط را در موزه خوشنویسی ایران برگزار کنیم. شیخ­الکتّاب روزگار ما، شورآفرین قلم استاد محمّد سلحشور که هفتاد سال از زندگی پربار خود را صرف کتابت متون ارزشمند فارسی و آفرینش قطعات زیبای هنری نمود. جمع خلق نیکو و خلّاقیت هنری از ایشان انسانی با خصایص ویژه و ارجمند ساخته است. کثرت آثار هنری گواه صادق برای همّت بلند و تلاش بسیار ایشان است. دیر زیاد این بزرگوار خداوند که آوازه­اش به سلم و صلح جهانگیر است و مصداق ستایش حضرت سنایی در حق خواجه محمّد نامی از بزرگان آن روزگار:

کلک و گفتار تو پیرایۀ فضل است و محل           لفظ و دیدار تو سرمایۀ سمع است و بصر

بشارت باد بر هنرمندان و هنردوستان که به یاری حق تعالی در نیمه دوم تیر ماه سال جاری نمایشگاه خوشنویسان پیشکسوت معاصر در همین موزه برگزار خواهد شد و ان شاء الله در ماه­های آتی هم نکوداشت بزرگانی دیگر از خطّۀ خط برگزار می­شود.

   از حضور یکایک شما مهمانان فرهنگ­دوست و هنرپرور حاضر سپاسگزارم و تشکّر ویژه خود را از مدیران و معاونان و همکاران شهرداری تهران و شهرداری­های مناطق، شهردار محترم منطقه 7 تهران، مدیرعامل محترم و معاون فرهنگی سازمان زیباسازی شهر تهران، شورای تخصّصی موزه خوشنویسی ایران و همه همکاران گرامی که در برگزاری هرچه بهتر این مراسم سهیم و شریک بودند، ابراز می­دارم و سخن را با بیتی از سلمان ساوجی به پایان می­برم:

ما چون قلم نخواهیم از دوست سرکشیدن       از دوست یک اشارت از ما به سر دویدن

   سپس استاد یدالله کابلی از استادان پیشکسوت خوشنویسی ایران به ایراد سخنرانی پرداخت. استاد کابلی سخنان خود را با بیان سابقه آشنایی خود با استاد سلحشور آغاز کرد و اظهار داشت: سال 1348 زمانی که یک محصّل دبیرستانی بودم در مسابقات قهرمانی دانش آموزی رامسر با استاد سلحشور آشنا شدم و حالا پنجاه سال است به عنوان شاگرد و همراه در کنار استاد سلحشور حضور دارم. وی ادامه داد: مقوله هنر در هر رشته‌ای ودیعه الهی محسوب می‌شود؛ به‌ویژه هنر خوشنویسی که هنری معنوی و معنایی بوده و نقش بسیار ارزشمندی در توسعه و تحکیم فرهنگ و تمدن ایران چه در گذشته و چه در عصر حاضر داشته است. استاد کابلی با اشاره به اهمیت برپایی موزه خوشنویسان ایران، افزود: این موزه‌ باعث فخر و مباهات و نشان دهنده دوران شکوهمند و تابناک این هنر است و نام ایران و ایرانی را در عرصه تمدن و فرهنگ جهان مطرح می‌کند. به گفتۀ این استاد برجسته خوشنویسی: اگر امروز در آیین نکوداشت می‌خواهیم از استاد سلحشور تقدیر کنیم باید بدانیم که می‌خواهیم از یکی از چهره‌های درخشان میراث دار این هنر تقدیر کنیم. بی تردید نام استاد محمّد سلحشور در طول هفتاد سالی که برای ترویج هنر خوشنویسی در انجمن خوشنویسان ایران حضور داشتند، برای ما به عنوان یک چهره ارزشمند و نامی‌ بلندآوازه مطرح است. وی تصریح کرد: استاد سلحشور در کنار تربیت شاگرد، 33 هزار بیت کتابت و هزاران اثر خوشنویسی خلق کرده‌اند و هر زمانیکه به آثار ایشان نگاه کنیم سیر تعالی طلبی را می‌بینیم. آثار کتابت ایشان نقش مهمی‌ در اشاعه کتابت دوران معاصر ایفا کرده است. استاد کابلی افزود: می‌دانیم که انسان همواره در کنار کار و کوشش در تلاش است تا به رسمی ‌جاودانه بیندیشد. بی تردید در دنیای هنر این کوشش، کوششی است که نقش سترگی در تعالی اندیشه هنرمند ایفا می‌کند و استاد سلحشور به موازات همه کوشش‌هایی که در عرصه خوشنویسی داشته‌اند، انسانی نیک نفس و خوش محضر بوده است.

   در ادامه این مراسم دکتر احمد مسجد جامعی عضو شورای شهر تهران به ایراد سخنرانی پرداخت و اظهار داشت: در جامعه امروز بیش از هر دوران دیگری به هنر و فرهنگ نیاز داریم و برگزاری آیین های نکوداشت می­تواند این نیازها را التیام بخشد. وی با اشاره به اینکه در نوشتارهای بسیار قدیمی‌ حتی در نخستین کتابت قرآن و تاریخچه خط کوفی می‌توان به دنبال نشانه‌هایی از خط ایرانی بود، افزود: با توجه به ویژگی‌هایی که در خط و خوشنویسی نستعلیق ایرانی وجود دارد، می‌توان نشانه‌هایی را در تاریخ پیدا کرد و دید که این سنت فرهنگی ایران در کوفه که پایگاه دوستداران حضرت علی(ع) بوده و ایرانی‌ها در آنجا حضور داشتند، استمرار پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه این ساختارها در ثبت اسناد و در هر شکلی ادامه یافت، افزود: بنابراین تأثیر این خط را می‌توان در ایام مختلف دید، ضمن اینکه پس از آن این خط در بنا، ستون‌ها و شکل‌های دیگر هنری وارد ‌شد. خط کوفی هم که اسباب زینت بوده بعدها نقطه دار، شکل، رنگ و حرکت‌های اسلیمی‌ می‌گیرد که نشان دهنده ظرفیت خط ایرانی است. مسجدجامعی تأکید کرد: زمانی که از خط استاد محمّد سلحشور حرف می‌زنیم، یعنی از تجربه ای طولانی‌ صحبت می‌کنیم که تجربه نسل‌ ها را در خودش خلاصه کرده و یک سطر نوشته ایشان، چکیده‌ای از تاریخ شکل‌گیری خط را نشان می‌دهد. این عضو شورای شهر تهران، افزود: از این جهت حفظ حرمت خط و خوشنویسی به نوعی دفاع از فرهنگ، تاریخ و آیین این سرزمین محسوب می‌شود و خوشحالم که پایه موزه خوشنویسان گذاشته شده است. وی ادامه داد: حضور گسترده دوستداران هنر در آیین نکوداشت استاد سلحشور نشان دهنده فتوّت استاد است. امیدوارم این مراسم‌ها همچنان ادامه یابد تا محفلی برای بزرگداشت هنرمندان اهل قلم و حتی دیگر هنرمندان باشد. در جامعه امروز بیش از هر دوران دیگری به هنر و فرهنگ نیاز داریم.

   در ادامه این مراسم استاد کرمعلی شیرازی از استادان صاحب نام عرصه خوشنویسی در جایگاه سخنرانی حاضر شد و معرّفی اخلاق و آثار استاد سلحشور پرداخت. استاد شیرازی سخنان خود را چنین آغاز کرد: پنجاهسال پیش در روستای زادگاهم آب سرد استان فارس، کتاب‌های درسی همگی بجز کتاب جغرافیا که رنگی بود، سیاه و سفید بودند. آن کتاب رنگی به خط استاد سلحشور مزیّن بود و شاید اوّلین بار چشم من با خط استاد در آنجا آشنا شد. وی ادامه داد: استاد سلحشور شاگرد استادان بزرگی چون کاوه و زرین خط بود و ویژگی‌های اخلاقی این بزرگان هم همیشه در منش ایشان به خوبی آشکار است. استاد شیرازی با اشاره به حضور استاد سلحشور در انجمن خوشنویسان، گفت: استاد سلحشور از طریق یک آتلیه امرار معاش می‌کرد و از لحاظ مالی بی نیاز بودند. از این رو حضور ایشان در انجمن خوشنویسان ایران حضوری همراه با عشق بود نه نیاز. این استاد خوشنویسی اضافه کرد: حضور استاد در سالیان متمادی در انجمن خوشنویسان بدون دریافت هرگونه وجهی به عنوان رئیس و عضو شورای عالی و عضو هیات ارزش یابی بوده و هنوز هم همین روش هم ادامه دارد. وی با بیان اینکه استاد سلحشور اهمیت ویژه‌ای برای جوان‌ها قائل است، تاکید کرد: استاد سلحشور کتاب‌هایی را به جوان‌های هنرمند سفارش می‌دهد و همواره بر پشتیبانی از جوانان تاکید دارد تا این افراد بتوانند به هنرمندان حرفه‌ای تبدیل شوند.
شیرازی تاکید کرد: نه خود انجمن خوشنویسان توان چنین کاری را داشت نه بخش دولتی در این زمینه فعالیتی می‌کند اما استاد سلحشور به تنهایی در این راه قدم برداشت. این استاد خوشنویسی اضافه کرد: پشتکار استاد سلحشور مثال زدنی است، هنوز هم استاد با وجود سن بالا در تکاپوی انجام کارهای هنری و همچنین کارهای انجمن است. به نظرم نظم زندگی گمشده امروز در بین نسل‌های جدید ناشی از بی توجهی به بزرگان هنر و فرهنگ است. وی تأکید کرد: یکی از ویژگی‌های مهم استاد سلحشور عملکرد فراجناحی ایشان است، تاکنون ندیده‌ام در جشنواره‌ هایی که ایشان داور آن بوده، به سمت کسی کششی داشته باشد و همیشه براساس عدالت برخورد کرده‌اند.

   سخنران بعدی این مراسم استاد امیر احمد فلسفی از استادان برجسته خوشنویسی و عضو شورای تخصّصی موزه خوشنویسی ایران بود. وی با بیان اینکه صحبت کردن درباره استاد محمدسلحشور هم سخت است و هم آسان، ادامه داد: ایشان هفتاد سال در عرصه هنر تلاش کرده‌اند و نمی‌توان همه اتّفاقات این سال‌ها را در چند جمله بیان کرد. وی ادامه داد: نباید کسانی که در عرصه ارتقای هنر کشور تلاش کرده‌اند، فراموش کنیم. اگر این هنرمندان نبودند، امروز هنر حال و روز دیگری داشت. احترام و ارزش گذاری هنر هنرمندان نیاز اصلی برای تداوم فرهنگ کشور است. استاد فلسفی افزود: استاد سلحشور این فرصت را داشته‌اند که در حضور اساتید بزرگی چون مرحوم استاد حسن زرین خط، علی اکبر کاوه و مرحوم استاد سید حسین میرخانی حضور داشته و از آنها هنر بیاموزند. همین امر سبب شد غیر از تلاشی که استاد داشتند حلاوتی در خط ایشان به‌ وجود بیاید که هر کارشناسی بتواند خط استاد سلحشور را بشناسد. ایشان از 22 سالگی کار حرفه‌ای خوشنویسی و کتابت را در زمینه چاپ و عرضه عمومی ‌شروع کرد. این بدین معناست که کار ایشان به قدری قابل قبول بوده که در جوانی کتاب‌های درسی را در کنار اساتید بزرگ زمانه، به ایشان هم سفارش می‌دادند. وی تصریح کرد: نسلی که بیش از شصت سال دارند خط استاد سلحشور را در کتاب‌های درسی به خوبی می‌شناسند. دیدن آثار این استاد در هنرمندان آثار مثبتی را به همراه دارد که می‌تواند برای همه ما چراغ راه باشد. استاد فلسفی گفت: امیدوارم استاد سلحشور آثار فاخر خود را به زودی در اختیار دیگران قرار دهد تا همه ببینند که در دهه‌های گذشته چه اقداماتی را برای ارتقای هنر انجام داده‌ است. این استاد خوشنویسی با تأکید بر اینکه اساتید امروز هنر خوشنویسی باید به هنر اصیل توجّه داشته باشند، اظهارکرد: امروز مدارک استادی زیادی صادر شده و من توصیه می‌کنم این استادان آثار امروز را با آثار استاد در آن سال‌ها مقایسه کنند تا ببینند که اثر خوشنویسی استاد سلحشور در چه سطح و حدّی قرار دارد.

   در خلال این مراسم باشکوه کلیپ هایی درباره زندگی ، آثار و نظرات استادان درباره ایشان پخش شد و هنرمندان آقایان یوسف وند و پوریا خاکپور به اجرای موسیقی زنده پرداختند. پس از آن مراسم اعطای لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار محترم تهران و تقدیم هدایا برگزار شد و از پرتره عکّاسی اثر استاد مهرداد اسکویی و پرتره نقّاشی اثر استاد محسن ناصریان رونمایی شد. متن لوح تقدیر شهردار تهران به شرح زیر قرائت شد:

هوالجمیل

فرهنگ ایران اسلامی در طول سده­های متمادی در پرتو آفرینش دانشمندان و هنرمندان فرهیخته و توانا بالیده است؛ بزرگانی که آسمان علم و هنر را با آثار گرانقدر خود نورباران کرده­اند. استادان خوشنویسی در این عرصه جایگاه ویژه­ای داشته و دارند و با کلک خیال­انگیز و دلنشین خود به خلق آثار ماندگار پرداخته و شکوه هنر ایران را به رخ جهانیان کشیده­اند. هزاران آفرین بر چشمِ تیزبین و زیبایی­گزین و دستِ نادره­کار و بدیع­نگار این بزرگان باد!

جناب استاد محمّد سلحشور

این لوح به پاس هفتاد سال آفرینش هنری و حضور مستمر جناب عالی در عرصۀ آموزش و ترویج هنر خوشنویسی به شما اهدا می­گردد. چراغ عمر و هنرتان چون همیشه فروزان باد.

                                                                                               پیروز حناچی

                                                         شهردار تهران

 

منتشرشده در اخبار موزه

مدیر محترم مرکز خوشنویسی بین الملل و همراهان صبح روز 29 خرداد 1398 از موزه خوشنویسی ایران بازدید کردند. در این دیدار در خصوص برقراری ارتباط خوشنویسان ایران با خوشنویسان دیگر کشورها و برگزاری نشست در موضوع خوشنویسی ملل و برگزاری نمایشگاههای بین المللی گفت و گو و تبادل نظر شد.   

منتشرشده در بازدید کنندگان

خانم دکتر سمیّه حاجوی شهردار محترم منطقه 7 تهران عصر روز 28 خرداد 1398 به اتّفاق همراهان از بخش های مختلف موزه خوشنویسی ایران بازدید کردند. در این دیدار بانو شفیقه رهیده همسر شادروان دکتر حسن حبیبی و آقای محمّد گودرزی رئیس اداره زیباسازی منطقه حضور داشتند.

منتشرشده در اخبار موزه

سومین نشست تخصّصی موزه خوشنویسی ایران با عنوان «تحلیل زیبایی شناختی نسخ ایرانی در نسبت با نسخ یاقوتی و عثمانی» روز چهارشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۸در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. دراین نشست که با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران عرصه خوشنویسی و هنرجویان برگزار شد، آقایان استاد احمد عبدالرّضایی و استاد علیرضا هاشمی نژاد در رابطه با موضوع نشست به ایراد سخن پرداختند و در ادامه به پرسش های حاضران پاسخ دادند. تعدادی از حاضران جلسه از شهرهای دور و نزدیک از جمله بابل و قم در این نشست شرکت کرده بودند.

منتشرشده در اخبار موزه
صفحه1 از3

طراحی، پیاده سازی و اجرا : نیک سافت