نشانی: خیابان انقلاب، ابتدای خیابان شریعتی نرسیده به خیابان حقوقی بن بست فولادوند پلاک 8
دوشنبه, 29 مهر 1398 09:33

مراسم نکوداشت استاد محمّدحسین عطّارچیان در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد

مراسم نکوداشت استاد محمّدحسین عطّارچیان عصر روز دوشنبه 22 مهر 1398 با حضور گسترده استادان و هنرمندان و هنرجویان و علاقه مندان هنر خوشنویسی در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، دکتر سیّد مجتبی حسینی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سه تن از اعضای شورای اسلامی شهر تهران دکتر ابراهیم امینی، دکتر احمد مسجدجامعی و دکتر محمّدجواد حق شناس، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی سازمان زیباسازی حضور داشتند. در ابتدای این مراسم دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران و میزبان این مراسم خطابه زیر را ایراد نمود:

به نام خدا

کاتب صنع داشت میل سخـن    ساخت لوح و قلم طفیل سخن

بسیار مسرورم که ششمین مراسم نکوداشت استادان پیشکسوت در هفته خوشنویسی در موزه خوشنویسی ایران برگزار می شود. در همینجا ضمن خوشامدگویی به مهمانان گرامی، هفته خوشنویسی را به استادان و هنرجویان و علاقه مندان این هنر شادباش می گویم.

   در تاریخ هنر خوشنویسی ایران هفت قرن است که خط نستعلیق رواج و سیطرۀ بلامنازعی دارد و در طّی این چند قرن، خط شکستۀ نستعلیق در قرن یازدهم از دل آن بیرون آمد و به شیرین کاری دو تن از استادان نیمه دوم این قرن، محمّدشفیع هروی و مرتضی قلی شاملو، قانونمند شد و با وجود معجزۀ دورانها درویش عبدالمجید طالقانی که مقارن با حکومت افشاریه و زندیه می زیست، به اوج تعالی و کمال زیبایی رسید. پس از آن، با آنکه کاربرد این شیوه در فرامین و اسناد و نگارش نامه ها و نسخ خطّی رواج داشت، معدودی از استادان به خلق آثار هنری بدین خط پرداختند که از جملۀ آنان می توان از میرزا کوچک اصفهانی، سیّد علی اکبر گلستانه و میرزا غلامرضا اصفهانی یاد کرد. شکسته نویسیِ هنری پس از این استادان چندی افول کرد ولی خوشبختانه در دورۀ معاصر به همّت چند تن از استادان نامدار بار دیگر رواج تام و تمام یافت و هر روز قدر و منزلت آن آشکارتر شد و تا اکنون آثار بی­نظیری به این خط خلق شده و جمع کثیری مشتاق فراگیری آن شده اند.

   خدای را سپاس می گویم که بار دیگر شاهد توفیق با ما یار شد و نکوداشت بزرگمردی دیگر از خطّۀ پر رمز و راز خط را در موزه خوشنویسی ایران برگزار می کنیم و این بار در این روز فرخنده برای نکوداشت یکی از دردانه های خوشنویسی ایران و از نادره کاران شکسته نویسی، هنرمند اخلاق­مدار سحرآفرین قلم استاد محمّدحسین عطّارچیان گرد آمده ایم.

   استاد محمّد حسین عطّارچیان به شهادت صاحب نظران زنده کننده شیوه شکسته نویسی قدما بویژه شیوه متعالی درویش عبدالمجید طالقانی و پیشگام آموزش شکسته نویسی در دوره معاصر است. ایشان در طول بیش از پنجاه سال فعّالیت هنری و آموزش خوشنویسی، در بین همکاران و شاگردانش به خلق کریم، دقّت نظر، قانونمداری و تواضع شناخته شده و زبانزد است. گویی حضرت بیدل این بیت را در وصف استاد عطّارچیان سروده است:

هواییِ مشقِ انتظارم، ز خاک گلشن چه باک دارم           هنوز دارد خطِ غبارم، شکستۀ کلک آرزویت

   از دیگر خصوصیّات بارز ایشان که دیده و شنیده ام، احترام به استادان پیشکسوت، پایبندی به اصول هنری و اخلاقی، رعایت نظم و ترتیب در زندگی شخصی و کاری و هنری و نیز دانایی و دلسوزی معلّمانه است. قلم سحّار او آثار ارزشمندی را به آستان فرهنگ و هنر ایران تقدیم کرده است. شاید اگر استاد با قلم خویش سخن راند و زبان به شعر هلالی جُغتایی بگرداند که:

ای قلم، ساعتی زبان بگشای       حقـهٔ مشک را دهـان بگشـای

واقـفی از سـفـیـدی و سیـهـی  درسیاهی درآ که خضر رهی

گرچـه از تیغ مـن قلم شده ای  به سخن در جهان علم شده‌ای

تـو به گفتـار شکّـرین سمری     تـو قـلـم نیستی کـه نیـشکـری

امید است به خواست خداوند، این نخل برومند سال های متمادی پایدار بماند و فرهنگ و هنر ایران از آثار گرانقدرش برخوردار و بهره مند شود.

حال همچون گذشته به حکم ادب از یکایک شما مهمانان گرامی که رونق افزای این مجلس باشکوه شده اید، سپاسگزاری می کنم و مقدم استادان ارجمند خوشنویسی، جناب آقای دکتر سیّد مجتبی حسینی معاون هنری محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعضای محترم شورای اسلامی شهر تهران جناب آقای دکتر سیّد ابراهیم امینی نایب رئیس محترم این شورا، دکتر احمد مسجدجامعی و دکتر محمّدجواد حقشناس را گرامی می دارم. همچنین از اعضای محترم شورای عالی انجمن خوشنویسان، انجمن هنرمندان پیشکسوت، مؤسسۀ فرهنگی هنری خروش که با تقدیم هدیه و تاج گل و برنوشته نسبت به استاد عطّارچیان اظهار ارادت کرده اند و اینجانب و همکارانم را در سازمان زیباسازی تهران و موزه خوشنویسی ایران مورد تفقّد قرار داده­اند، تشکّر می کنم.

در پایان به رسم حق گزاری از مدیرعامل محترم سازمان زیباسازی شهر تهران و معاونان و مدیران این سازمان بویژه جناب آقای مهندس موسوی و تمامی همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی و اعضای محترم شورای تخصّصی این موزه که برگزاری نکوداشت ها به همّت و همراهی ایشان ممکن می شود، قدردانی می کنم. امیدوارم خداوند متعال توفیق ادامه خدمت به همه ما عنایت فرماید. روز و روزگارتان خوش باد!

سخنران بعدی این مراسم سیّد مجتبی حسینی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. وی اظهار داشت: قدرشناسی از بزرگان، فرهیختگان و ستارگان سپهر یک کشور بیش از اینکه قدرشناسی از آن چهره‌ها باشد فانوس و چراغ راه قراردادن آنها برای سایر شهروندان است. ... آنچه که مهم تلقی می‌شود تأثیرات اجتماعی است. یکی از اساتید من می‌گفت «مزد عاشقی در عاشقی نهفته است». هنرمند، فرهیخته و بزرگی که سال‌ها رنج را بر خودش هموار کرده و توانسته این تجربه گران را با خودش حمل کند منتظر قدرشناسی نیست اما قدرشناسی از آن نشان دهنده ادب مخاطبان و همچنین تشویق دیگران برای بزرگ شدن است. وی تأکید کرد: این تکلیف را که هر نهادی حالا شهرداری یا دیگر نهادها انجام دهند، مزد پیشقدمی ‌اش را دریافت خواهد کرد. اینکه شهرداری در این کار پیشقدم شده یعنی هم به فضای فرهنگی شهر که می‌تواند به توسعه معناگرایی بیانجامد توجّه دارد و هم به ستارگان روشن و درخشان شهر. باور من این است که اگر این گام امتداد یابد و تبدیل به یک سنّت شود حتی نشانه‌های بیشتری در شهر از بزرگان باشد، نهایتاً فضای زیست و فرهنگ شهر را تلطیف کرده و ارتقا می‌بخشد.

   معاون هنری وزارت ارشاد افزود: بزرگداشت قدم اوّل معرفی هنرمندان و هنر است و اگر این احترام صمیمانه اتّفاق بیفتد و این تکریم از عمق جان تهیه کنندگان و برنامه ریزان باشد، مطمئن باشید این باور پذیری هست و مردم خودشان رغبت نشان خواهند داد. کما اینکه آثار درخشان فرهنگ و هنر ما بدون تبلیغ فراگیر و همه‌گیر شدند. آیا کسی برای خریدن دیوان حافظ کسی را تشویق کرده است؟ آیا کسی حافظ را روی بیلبوردهای شهری تبلیغ می‌کند؟ اما در هر خانه‌ای در کنار نسخه قرآن دیوانی از غزلیات حافظ هم هست. این بدین معناست که استعداد پذیرش آثار خوب در جان همه هست.

دکتر محمّدجواد حق شناس از اعضای برجستۀ شورای اسلامی شهر تهران رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی این شورا به عنوان سخنران بعدی مراسم نکوداشت استاد «محمدحسین عطارچیان» در بیاناتی اظهار داشت: بزرگداشت و نکوداشت هنرمندان بزرگداشت شهر است، شهر یعنی شهروندان، یعنی افتخاراتی که در این شهر زندگی می‌کنند، شهر یعنی هنرمندانی که به آن روح می‌بخشند. وی اضافه کرد: وقتی ما فرصتی پیدا می‌کنیم که بزرگداشت یک هنرمند بویژه در عرصه‌ای که مورد توجّه و مورد احترام مردم است، برگزار کنیم، عملاً یعنی به شهر احترام گذاشته‌ایم، عملاً یعنی اینکه ریشه‌ها و ستون‌های این شهر را معرفی می‌کنیم. دکتر حق شناس تصریح کرد: این اتّفاق جای تشکّر دارد که جایی مانند موزه خوشنویسی که ششمین بزرگداشت را برعهده گرفته و در این مسیر پیشقدم بوده و امیدوارم که این روند همچنان ادامه پیدا کند. ... باید کمک کنیم تا هنر را از کنج موزه‌ها و اتاق‌های در بسته یا کتابخانه‌هایی که سالیان سال به آن سر زده نمی‌شود، خارج و به سطح شهر منتقل کنیم. شاید شهری در قالب موزه یا موزه‌ای به وسعت یک شهر یک بیان خوب برای این کار باشد، هرچقدر برای شکوفایی در عرصه هنر سرمایه گذاری شود کم است.

استاد قربانعلی اجلّی از استادان پیشکسوت خوشنویسی و نقاشی و نقّاشی خط دیگر سخنران این مراسم بود که به ذکر محامد و مناقب استاد محمّد حسین عطّارچیان پرداخت. استاد اجلّی همچنین سرودۀ خود را دربارۀ استاد عطّارچیان که به مناسبت این استاد بلندآوازه سروده بود، قرائت کرد.

   سخنران دیگر این مراسم دکتر ابراهیم امینی نایب رئیس شورای اسلامی شهر تهران بود که سخنانی بدین شرح ایراد نمود: با توجه به نقشی که هنر در زندگی انسان دارد در حقیقت این هنر است که در رشته‌های مختلف به‌ویژه خوشنویسی زندگی را زیبا کرده و به آن طعم می‌بخشد و به عنوان یک هنر اصیل حافظ اسناد و آثار پرارزش دینی و مذهبی‌ای مثل قرآن کریم است. یکی از هنرهای خوشنویسان نوشتن قرآن کریم به خط زیبا و ایجاد فرصتی برای تلاوت راحت تر است. سایر کتب معتبر به اعتبار هنر خوشنویسی زنده می‌ماند و در این میان اساتیدی مانند استاد «محمدحسین عطارچیان» نقش بسیار مهمی‌دارند. تلاش‌های استاد «عطارچیان» چه در حوزه خوشنویسی و چه برای انسجام بخشیدن به فعالیت خوشنویسان برکسی پوشیده نیست، همچنان که تشکیل شورای عالی در انجمن خوشنویسان به پیشنهاد استاد «عطارچیان» در سال ۵۸ شکل گرفت. ایشان در کارنامه خود عضویت در شورای ارزشیابی وزارت فرهنگ، عضویت در کمیته خوشنویسی فرهنگستان هنر، عضویت در شورای ارزشیابی هنرمندان سازمان میراث فرهنگی کشور را دارند، داوری‌هایی که در این حوزه و در همایش‌های مختلف انجام دادند بسیار عادلانه و تأثیرگذار بوده است. دکتر امینی تأکید کرد: مهمتر از همه اخلاقمداری استاد «عطارچیان» با شاگردان و هم صنفی‌های خود است، امیدواریم شورای شهر بتواند به عنوان خانه هنرمندان در خدمت شما باشد و تلاش کند خدماتی را در حوزه‌های مختلف ارائه کند تا هنرمندان بتوانند تاثیرگذاری خودشان را در جامعه داشته باشند.

   سخنران بعدی این مراسم دکتر احمد مسجدجامعی یکی دیگر از اعضای شورای اسلامی شهر تهران بود. وی نیز ضمن تقدیر از سازمان زیباسازی تهران و موزه خوشنویسی، در خصوص اهمّیت خوشنویسی در فرهنگ ایرانی و اسلامی پرداخت و به تببین جایگاه هنری استاد عطّارچیان پرداخت.

   استاد کاوه تیموری، شاعر و خوشنویس و پژوهشگر حوزه خوشنویسی، دیگر سخنران این مراسم نیز به اهمّیت اینگونه مراسم و اقدامات سازمان زیباسازی شهر تهران اشاره نمود: بزرگداشت استاد عطارچیان یک رخداد فرهنگی و هنری ارزشمند است، دلیل آن هم این است که در تقسیم‌بندی‌هایی که ما در بین خوشنویسان تراز اول داریم به چند خوشنویس مستقل بر می‌خوریم که با اراده خودشان کوله بار خوشنویسی را به این مرحله رسانده‌اند. ... لازم می‌دانم از همراهی سازمان زیباسازی و موزه خوشنویسی که جریان تازه‌ای را رقم زدند تشکّر ویژه کنم، اگر پیشگامی ‌اینها نبود تشکّل‌های بیرونی خوشنویسی نمی‌توانستند این اتّفاق را برای استاد عطارچیان رقم بزنند و از این جهت امیدواریم که این سنّت حسنه تداوم پیدا کند.

استاد تیموری اضافه کرد: آنتونی گیدنز یکی از جامعه‌شناسان مطرح در حوزه فرهنگ و اجتماع تعبیر لطیفی از هنر دارد و می‌گوید «جامعه‌ای که دارای خط است می‌تواند در زمان و مکان خودش را شناسایی کند». این سخن ساده عمق زیادی دارد و بسیار ارزشمند است، اگر امروز می‌توانیم به عنوان مثال با نسخه شعر حافظ در قرن هشتم ارتباط برقرار کنیم، به خاطر نظام دیرپا و استوار فرهنگی است که اینها با همّت خوشنویسان و کاتبان گمنام و خوشنویسان مطرحی از جمله استاد عطارچیان قوام پیدا کرده است.

این پژوهشگر حوزه خوشنویسی گفت: در زمینه جامعه شناسی هنر تقریباً ۷۰ تا ۸۰ درصد شخصیت هنری یک فرد با زمینه خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی تبیین می‌شود. ... یکی از مطالب و پژوهش‌هایی که هنوز باز نشده شناخت شان و شخصیت استاد «حسین و حسن میرخانی» است که اثر بسیاری در جامعه خوشنویسی آن زمان داشتند، این اثر قبل از اینکه ارائه نظام هندسی باشد ارائه یک نظام اخلاقی بوده و ما از این جهت واقعاً وام‌دار آنها هستیم که سرمایه‌های خوشنویسی دهه ۴۰ و دهه ۵۰ که امروز به ثمر رسیده‌ و ارابه خوشنویسی معاصر ایران را به جلو می‌برند، تربیت یافتگان محضر این بزرگان بودند. استاد کاوه تیموری همچنین به ابعاد دیگری از زندگی شخصی، هنری و اجتماعی استاد محمّدحسین عطّارچیان اشاره نمود.

   آخرین سخنران این مراسم استاد محمّدحسین عطّارچیان بود که از برگزارگنندگان و شرکت کنندگان این مراسم تشکّر و قدردانی کرد. در خلال این مراسم کلیپ هایی موضوع زندگی استاد از زبان خود او و نظر استادان و شاگردان وی و معرّفی زندگی و آثار ایشان پخش شد. در پایان هدایای سازمان زیباسازی و لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار تهران به استاد محمّدحسین عطّارچیان اهدا گردید. در لوح تقدیر استاد عطّارچیان چنین آمده است:

به نام آفرینندۀ زیبایی­ها

آسمان فرهنگ ایران­ به وجود ستارگان درخشان دانش و هنر نورباران است و آثار بی­نظیر و گرانبهای آنان مایۀ مباهات ایرانیان و میراثی ماندگار برای بشریّت است. در این میان خوشنویسان تیزبین و چیره­دست ایرانی با آفرینش­ آثار هنری بی­بدیل به فرهنگ ایرانی و اسلامی شکوه و جلوه­ای خاص بخشیده­اند و عالمیان را مجذوب نادره­کاری­ها و حُسن­آفرینی­های خویش کرده­اند. خوشا ایران که مفتخر به وجود چنین فرزندان برومندی است! و خوشا اسلام که چنین گوهرهای تابنده­ای را در دامان خود پرورده است!

جناب استاد محمّدحسین عطّارچیان

این لوح به پاس بیش از پنج دهه خدمات فرهنگی، آفرینش هنری و تلاش برای معرّفی و اعتلای هنر خوشنویسی ایران به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان افزون باد!

پیروز حناچی

شهردار تهران

همچنین در این مراسم لوح قدردانی سه تن از استادان بزرگ خوشنویسی استاد عبّاس اخوین، استاد کیخسرو خروش و استاد محمّدحسین عطّارچیان برای برگزاری نکوداشت استادان خوشنویسی ایران به دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران اهدا شد.

خواندن 211 دفعه

طراحی، پیاده سازی و اجرا : نیک سافت