نشانی: خیابان انقلاب، ابتدای خیابان شریعتی نرسیده به خیابان حقوقی بن بست فولادوند پلاک 8
شنبه, 09 شهریور 1398 07:18

مراسم نکوداشت استاد کیخسرو خروش در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد

مراسم نکوداشت استاد کیخسرو خروش عصر روز چهارشنبه ششم شهریور 1398 در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد. در این مراسم حجج اسلام اشراقی و شاهمرادی به نمایندگی از آیت الله حاج سیّد حسن خمینی، دکتر احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، دکتر برزین ضرغامی مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، سیّد مجتبی موسوی معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان و جمع کثیری از استادان و هنرمندان و هنرجویان شرکت داشتند. نخستین سخنران این مراسم باشکوه دکتر هومن یوسفدهی مدیر موزه خوشنویسی ایران بود که خطابه زیر را ایراد نمود:

بـه نـام آفرینندۀ زیبایی­ها

می­کند دل را غبار درد تعلیم خروش                طوطی مینای ما آیینه داند سنگ را

با سلام، خدمت یکایک شما مهمانان محترم خوشامد عرض می ­کنم و مفتخرم با نکوداشتی دیگر از سلسله نکوداشت ­های موزه خوشنویسی ایران میزبان شما بزرگوارنیم.

   بی­شک فرهنگ دیرپای ایران وامدار فرزندان خلّاق و باذوق این سرزمین است. بویژه هنرمندانی که در طول تاریخ شگفتی­های زیادی آفریدند و هنرشان در همه ابعاد زندگی ایرانیان از جامه­های بزم و رزم، ظروف و ابزار و ادوات، فرش و گلیم و معماری اثرگذار بوده است. در این میان خوشنویسان و نقّاشان که به روشنی و شیرینی عواطف و احساسات، سور و سوگ و نیز آمال و امیال ما ایرانیان را ثبت کردند و به بهترین وجه پیش چشم آورده­اند، جایگاه ویژه­ای دارند. ایران و ایرانی همیشه وامدار هنرمندان خویش است و وظیفه خود می­داند که آنان را قدر نُماید و بر صدر نشاند.

   با همین انگیزه امروز برای نکوداشت یکی از هنرمندان بلندآوازۀ این سرزمین گردآمده ­ایم، خسرو قلم و قلمو، شهسوار بوم و بیاض، کمال هنر استاد کیخسرو خروش. استاد کیخسرو خروش چهره ماندگار و آشنای هنر این سرزمین است. هنرمندی نجیب و محجوب که چون خورشید در آسمان هنر این سرزمین می­درخشد. از بزرگی چون او جز این چه سزد که با همه جوشش درون ظاهری آرام و آرامش­بخش دارد. بیتی از بیدل دهلوی گویای روحیّۀ حسّاس و ظاهر آرام این هنرمند بزرگ است:

خروش اهل حیا پرده­دار خاموشی است    صدای کاسۀ چشم است پیچ و تاب نظر

کسانی که سال­ها با زندگی و آثار استاد خروش آشنایی داشته­­اند، به بهترین وجه مَحامد او و ویژگی­­های آثارش را برخواهند شمرد و مرا سودای سخن در این باره نیست.

گر همه طوفان کنم موجم خروش­آهنگ نیست     بـحـرم امّـا در لــب سـاحـل زبـان دزدیـده­ام

   همین جمعیّت کثیر و حضور پرشور گویای همه چیز دربارۀ بزرگی مقام و منش استاد خروش است. تنها به ذکر این نکته بسنده می­کنم که برگزاری نکوداشت استادی ذوفنون که هم در خوشنویسی و هم در نقّاشی از سرآمدان روزگار و مایۀ مباهات ماست، کاری دقیق و ظریف و نیازمند برنامه ­ریزی بیشتر و دقیق­تر بود و از استاد خروش و خانواده محترمشان و شاگردان و ارادتمندان حضرتشانبه ویژه جناب آقای مهندس رضا امینیان و استاد عصّارنژاد بسیار سپاسگزارم که این فرصت را به ما دادند و از هیچگونه همدلی و همکاری برای برگزاری هرچه باشکوه­ترِ این مراسم دریغ نکردند. از همه این عزیزان سپاسگزاری می­کنم.

   در اینجا همچون همیشه از مدیر عامل محترم، مدیران و معاونان سازمان زیباسازی شهر تهران و همۀ همکارانم در این سازمان و موزه خوشنویسی و اعضای محترم شورای تخصّصی موزه تشکّر می­کنم که همانند نکوداشت­های قبلی، در برگزاری این مراسم نیز با ما همدل و همراه بودند.

همچنین از یکایک شما مهمانان عالی مقام و هنرمند و هنردوست که رونق­ افزای این مجلس عالی شده­اید، سپاسگزاری می­کنم؛ استادان پیشکسوت و صاحب ­نام، استادان محترم انجمن خوشنویسان ایران، مرکز کتابت و تعلیم ایران، کانون ترویج خوشنویسی معاصر ایران و نیز عزیزانی که از شهرهای دور و نزدیک تشریف فرما شده­اند و با اهدای گل و هدیه و نصب برنوشته به حضرت استاد اظهار ارادت و مودّت کرده­اند.

   برای استاد خروش عزیز و همگی شما آرزوی تندرستی و موفّقیت دارم و سخن را با غزلی از خواجۀ شیراز به پایان می­برم که نتیجۀ تفألم به مناسبت این روز فرخنده است و گویی روح بلند خواجه حافظ برای کتابت بی­نظیر دیوان خود بدین وسیله و واسطه از استاد کیخسرو خروش قدردانی کرده است:

هـزار شکـر کـه دیـدم به کـام خویشت باز                             ز روی صـدق و صـفـا گشته بـا دلم دمساز

رونــدگـان طــریـقــت ره بـلا سـپـرنــد                 رفیـق عشـق چـه غـم دارد از نشیب و فراز

غـم حبـیب نهـان به ز گفـت و گوی رقیب                  کـه نیست سیـنۀ اربـابِ کیـنه مـحـرمِ راز

اگرچه حُسن تو از عشق غیر مستغنی است                            مـن آن نیـم کـه از ایـن عشق بازی آیم باز

چـه گـویمت که ز سـوز درون چه می بینم                 ز اشـک پـرس حـکایـت کـه مـن نیم غمّاز

چـه فـتـنه بـود کـه مشّاطـۀ قضا انگیـخت                 کـه کـرد نـرگس مستش سیـه به سرمۀ ناز

بدین سپاس­که مجلس منوّر است به دوست                  گـرت چـو شمع جفـایی رسـد بسوز و بساز

غرض کرشمۀ حسن­است ورنه حاجت نیست                 جـمـالِ دولـت محـمـود را بـه لـطـف ایـاز

غـزل ســرایـی نـاهـیـد صـرفـه ای نـبـرد                 در آن مـقــام کــه حــافــظ بــرآورد آواز

روز و روزگارتان خوش باد.

   سخران بعدی این مراسم دکتر حبیب ­الله صادقی از نقّاشان صاحب نام معاصر بود که طّی سخنانی اظهار داشت: من نقاش هستم و می‌توانم در رابطه با تجربه‌ ها و آموخته‌ های خودم از نظرات یا آثار زیبای استاد خروش و دیگر اساتید در دانشکده هنرهای زیبا یاد کنم. ... سال ۵۵ تا ۵۷ نگاه جامعه به فرآیند هنر اجتماعی در حال شکل­ گیری بود. هنر اجتماعی از اتّفاق‌های سیاسی، شکل­ گیری نهضت‌ها و جریانات سیاسی مختلف در جریان روشنفکری، نشأت گرفت. وی افزود: وجود هنر خوشنویسی امروز به واسطه اساتیدی مانند استاد «کیخسرو خروش» مدیون است.‌ اگر کتابت قرآن کریم یا دستخط‌هایی که تجلّی یا تلقی هنرمندان خوشنویس ماست، نبود، نمی‌توانستیم در نهضت ترجمه، مقابل اتّفاق‌هایی که عثمانی‌ها و مجموعه کشورهای عربی برای ترجمه‌ای که خودشان برای دین داشتند، بایستیم.

   دکتر صادقی تصریح کرد: استاد خروش کتاب‌های زیادی را به کتابت درآورده‌اند که لیلی و مجنون، شیرین و فرهاد، مجموعه شعر حضرت حافظ و رباعیات عمرخیام از جمله این آثار هستند. ... ضلع ویژه هنر انسان متعالی و تعالی خواه یعنی استاد خروش این است که به جامعه با آرامش، صبوری، متانت و لطف توجه می‌کند و همه دانش و تجربه‌های تصویری که از مردان نیکی مانند استاد کمال الملک آموخته‌ را صادقانه و عاشقانه در فرایند هنر اجتماعی در چهره نقاشی با شکلی زیبا، جامع و بلند منظر روایت می‌کند. ... چند پرتره زیبا از حضرت امام (ره)، مقام معظم رهبری و شهید چمران از آثار مهم و ارزشمند استاد خروش است.‌ اصرار دارم تا جلوه‌های معنایی و تکنیکی استاد خروش مورد توجه قرار بگیرد. ... از سازمان زیباسازی شهر تهران برای افتتاح موزه خوشنویسی ایران تشکر می‌کنم. این موزه جایی شد تا آثار اساتید بزرگ کشور در آن جای بگیرد. هنرمندان خوشنویسی توانستند با درخشش، توانمندی و صبوری هنر والای ایران را در غرب آسیا و در جهان معاصر اعتلا بخشند و هنر آیین مهر و مردمان ایران قبل از اسلام را به شکلی زیبا روایت کنند. استاد خروش در مجموعه کارهای خود شعرهایی را انتخاب کرده که از نظر فرم و ترکیب بندی فوق العاده است و امیدوارم یک نمایشگاه تخصصی از مجموعه تلاش‌های استاد خروش برگزار شود.

سخنران بعدی مراسم استاد عنایت الله نوری با بیان اینکه من از بُعد معرفت انسانی به استاد خروش نگاه می‌کنم، افزود: استاد خروش جامع الاطراف، یک خوشنویس در حد عالی، نقاش، سنگ و رنگ شناس و تنها کسی است که ده‌ها رنگ گیاهی را برای کشیدن آثارش به کار می‌برد. یکی از فضایل برجسته شخصیتی استاد خروش این است که هیچگاه سنگ به دست وجدانش نداد که به شیشه دل آدم‌ها بزند.

وی با اشاره به اینکه باید به خط سلام کرد، گفت: خط تنها پدیده هنری است که این شرافت را پیدا کرده تا بر پرده خانه خدا بنشیند و هیچ هنر دیگری این شرافت را ندارد. استاد نوری با بیان اینکه ما اساتید خیلی زیادی در ایران داریم که این پدیده زیبا را خلق می‌کنند؛ امّا باید گفت استاد خروش مربیان بسیار خوبی داشته که بزرگترین مربی استاد خروش ذات خودش بوده است. ... استاد خروش توانسته با سپاه عشق کشور وجودش را فتح و نفرت، خشم، حسادت، عناد، بدبینی و بدخواهی را از وجودش بیرون کند. به همین دلیل انسانی دوست داشتنی است و به همین دلیل خط‌هایی که کار کرده عاشقانه است. ... استاد خروش برگی از هنر تاریخ ایران است که همیشه خواهد ماند. اخلاق استاد خروش مانند حریر نرم است و هیچگاه حرفی به تندی نزده است و به عنوان یک ایرانی افتخار می‌کنم که هموطن استاد خروش هستم. آرزو دارم سرمایه گذاران به جای ساخت برج و ساختمان روی کار هنرمندان برجسته و ماندگاری مانند استاد خروش سرمایه‌گذاری کنند تا فرهنگ کشورمان را به همه دنیا نشان دهیم.

   استاد نوری اضافه کرد: معتقدم اگر هنرمندان ایرانی بتوانند آثارشان را به دنیا نشان دهند در همه مقاطع هنری رتبه‌های برتر را خواهند داشت. باید قدر هنرمندان این مملکت را بدانیم. ۴۰۰ سال پیش شاه عباس برای اینکه رضا عباسی نقّاشی کند، چراغ نگه می‌داشت. هنرمندان دیدگاه‌های زیبا، مختلف و عاشقانه برای ما خلق می‌کنند تا ما در این خستگی روزگار با چشمانمان به گردش این آثار برویم.

پس از سخنرانی استاد نوری، حجت الاسلام و المسلمین شاهمرادی به نمایندگی از آیت الله حاج سید حسن خمینی نوه حضرت امام (ره) پیام ایشان را در پاسداشت مقام استاد خروش خواندند.

دکتر احمد مسجدجامعی سخنران بعدی این مراسم بود که در تجلیل از جایگاه هنری استاد خروش اظهار داشت: استاد خروش استاد خوشنویسی و نقّاشی است و همیشه سعی بر حفظ حریم هنرها داشته است. تقریبا ما در سنت و فرهنگمان کمتر شخصیتی را داریم که با حوزه های نقاشی و خوشنویسی آشنایی داشته و آنها را درهم نیامیخته باشد. وی با بیان اینکه کشورهایی که با ایران رابطه خوبی ندارند، به هنر ایران احترام می گذارند، ادامه داد: هنر باعث سرافرازی ایرانیان است و همه را وادار به تعظیم در برابر عظمت مردم این کشور می کند. ... استاد خروش نماد فرهیختگی ایرانیان است. کسانی که خط و خوشنویسی را می شناسند، می دانند که اساتیدی مانند این استاد بزرگ هنرخوشنویسی را به مردم ایران و جهان معرفی کردند. ... نکته دیگر این است که استاد میراث‌دار هنر کهن ایرانیان است و هم در کتاب آرایی از ارزش های ویژه ای بهره برده اند. نقاشی و خط همیشه با هم عجین بوده اند، اما استاد هیچگاه خط و نقاشی را با هم نیامیختند.

استاد عباس شیخ خانی دیگر هنرمند حاضر در مراسم سخنران بعدی بود. او اظهار داشت: کتابت اوج دلدادگی است. کتابت آهستگی است. کتابت هویت است. کتابت نور الهی است. پس کتابت ستون بزرگی است. استاد خروش بزرگی است که کتابت می‌کند. استاد خروش هنرمندی بودند که در دو حوزه هنر به مقام والایی رسیدند، البته استاد خروش کم حرف هستند، ولی کارشان گویاترین زبان است.

   سپس استاد احمد عبدالرضایی استاد خوشنویسی و عضو شورای تخصصی موزه خوشنویسی ایران از مهمانان این مراسم تشکّر کرد. وی افزود: من دیوان ‌های حافظ بسیاری را ارزیابی کردم، ولی همانند دیوانی که استاد خروش نوشتند، ندیدم. وی سپس شعری را که برای استاد خروش سروده بود، قرائت کرد.

در این مراسم پنج تن از هنرمندان به اجرای موسیقی زنده پرداختند و کلیپ هایی از زندگی و آثار استاد خروش و سخنان دیگر استادان دربارۀ او پخش شد. پایان بخش مراسم رونمایی از دو اثر نقّاشی (خودنگاره) و خوشنویسی (سوره حمد) و پرتره عکّاسی استاد اثر هنرمند صاحب نام مهرداد اسکویی و نیز اهدای هدایای سازمان زیباسازی شهر تهران بود. در همین مراسم لوح تقدیر دکتر پیروز حناچی شهردار تهران به استاد خروش تقدیم شد. متن لوح تقدیر شهردار تهران به شرح زیر بود:

هوالجمیل

علم و هنردو بال پرواز فرهنگ­ها درآسمان تمدّن بشری اند و ملاک و معیار زایایی و بالندگی ذوق و اندیشه ملّت­ها به شمار می­آیند. هنرمندان کشور دیرپای و دیرمان ایران به دیدگان تیزبین و دستان توانا بسی جلوه­گری­ها و شیرین­کاری­ها کرده­اند و بدین بدیع­نگاری و حسن­آفرینی همیشه و هماره مورد تحسین و تعظیم اهل عالم­ بوده­اند. این بزرگان با خلق آثار ماندگار بر رونق و شکوه هنر ایران افزوده­اند و سهمی بسزا و انکارنشدنی در اعتلای هنر جهان داشته­اند. ایران اسلامی مفتخر به وجود این هنرمندان خلّاق و بی­بدیل است.

جناب استاد کیخسرو خروش

این لوح به پاس چندین دهه آفرینش هنری در عرصۀ خوشنویسی و نگارگری و اعتلای هنر ایران به شما اهدا می­گردد. عمر و عزّتتان پاینده باد.

                                                                                     پیروز حناچی

                                                         شهردار تهران

خواندن 262 دفعه

طراحی، پیاده سازی و اجرا : نیک سافت